فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ٢٤
أَحْقَنَ
كارى گرد هم آمدند .
أَحْشَفَ
أَحْشَفَ - إِحْشَافاً [ حشف ] ضرعُ الناقةِ : پستان ماده شتر خشك و منقبض گرديد ، - تِ النخلةُ : درخت نخل خرماى نامرغوب ببار آورد .
أَحْشَكَ
أَحْشَكَ - إِحْشَاكاً [ حشك ] الدابَّةَ : ستور را آذوقه داد .
الأُحْشُوش
الأُحْشُوش - [ حشّ ] : جنين خشك شده در شكم مادر .
أَحَصَّ
أَحَصَّ - إِحْصَاصاً [ حصّ ] هُ : سهميّهء او را بوى داد ، - هُ المكانَ : او را به آن مكان فرود آورد .
الأَحَصّ
الأَحَصّ - م حَصَّاء ، ج حُصّ [ حصّ ] : آنكه اندك موئى بر سر دارد ، آنكه بر سينه‌اش مُوى نباشد ، - من الطَّيور : پرنده‌اى كه پرهاى بالش ريخته شده باشد ؛ « يومٌ احَصّ » : روز بسيار سرد كه بى ابر باشد ؛ « سيفٌ احَصّ » :
شمشير كند و بى اثر .
أَحْصَى
أَحْصَى - إِحْصاءً [ حصي ] الشيءَ : آن چيز را شمرد ؛ « هذا شيءٌ لا يُحْصى » : آنچه كه قابل شمردن نباشد و بشمارش در نيايد يعنى بيش از آن باشد كه بتوان شمرد .
الإحْصَاء
الإحْصَاء - [ حصي ] : مص ، آمارگيرى كه بخشى از درس رياضى است ، حسابرسى ؛ « احصَاءُ السّكَّان » : سرشمارى ، شمارش افراد كشور .
الإحْصَائِيّ
الإحْصَائِيّ - [ حصي ] : منسوب به ( الإحْصَاء ) است ، - ج احْصَائِيّون : دانشمند آمارشناس .
الإحْصائيَّة
الإحْصائيَّة - ج إِحْصائيَّات [ حصي ] : بخشى از علم رياضى به معناى آمار گرفتن است ؛ « عِلْمُ الإحْصَائِيَّات » : آمارگيرى و آمارشناسى .
أَحْصَبَ
أَحْصَبَ - إحْصَاباً [ حصب ] الفرسُ في عدوه :
اسب بهنگام دويدن سنگريزه پرتاب كرد ، - عنهُ : از او روى گردانيد و رفت ، - هُ عن كذا : او را از چيزى دور كرد .
أَحْصَدَ
أَحْصَدَ - إِحْصَاداً [ حصد ] الزرعُ : هنگام در و كشت رسيد ، - الحَبْلَ : رسن و مانند آن را محكم بافت .
الأَحْصَد
الأَحْصَد - م حَصْداء [ حصد ] : رسن كه محكم و سخت بافته شده باشد ، آنچه از گياه كه خشك شده باشد .
أَحْصَرَ
أَحْصَرَ - إِحْصَاراً [ حصر ] هُ المرضُ أو البولُ :
بيمارى يا بول او را دست پاچه كرد ، - هُ عن السّفر : او را از مسافرت بازداشت .
أَحْصِرَ
أَحْصِرَ - [ حصر ] : مدفوع او بند آمد .
أَحْصَفَ
أَحْصَفَ - إِحْصَافاً [ حصف ] الأمرَ : آن كار را محكم و استوار ساخت ، - النَّسِيجُ : پارچه را محكم و نيكو بافت .
أَحْصَنَ
أَحْصَنَ - إِحْصَاناً [ حصن ] المكانَ : آن مكان را مقاوم و مستحكم كرد ، - الرّجلُ : آن مرد ازدواج كرد ، - تِ الْمرأَةُ : آن زن شوهر اختيار كرد و اين ازدواج او را محصنه كرد ، او را عفيف و پاكدامن كرد ، - المرأةَ : آن زن را شوهر داد .
أَحْضَرَ
أَحْضَرَ - إِحْضَاراً [ حضر ] هُ : او را حاضر كرد ، - هُ الشيءَ : آن چيز را براى او آورد ، - الفرسُ : اسب به سختى دويد .
أَحَطَّ
أَحَطَّ - إِحْطَاطاً [ حطَّ ] الوجهُ : مرادف ( حَطَّ ) است ، چهره ورم كرد و در آن نوسان ايجاد شد .
أَحْطَبَ
أَحْطَبَ - إِحْطَاباً [ حطب ] : هيزم جمع كرد ، - المكانُ : در آن مكان هيزم بسيار فراهم شد ، - الكَرْمُ : هنگام بريدن هيزم از درخت تاك رسيد .
أَحَظَّ
أَحَظَّ - إِحْظاظاً [ حظَّ ] : خوش بخت شد .
أَحْظَى
أَحْظَى - إِحْظَاءً [ حظو ] هُ : او را برخوردار كرد ، - هُ بِالمَال : با پول و ثروت او را برخوردار كرد ، - هُ على فُلان : او را بر فلانى ترجيح داد .
أَحْظَرَ
أَحْظَرَ - إِحْظَاراً [ حظر ] : حَظِيره يا آغل ساخت .
أَحْظَلَ
أَحْظَلَ - إِحْظَالًا [ حظل ] المكانُ : در آن مكان حنظل يا ميوهء تلخ فراوان شد .
أَحَفَّ
أَحَفَّ - إِحْفَافاً [ حفّ ] الرجلَ : از آن مرد به زشتى ياد كرد ، - رأسَهُ : موى سر خود را اصلاح نكرد و به آن بى اعتنا شد .
أَحْفَى
أَحْفَى - إِحْفَاءً [ حفو ] السؤالَ : پرسش را تكرار كرد ، - هُ : بر او الحاح بسيار كرد ، او را وادار به پيگيرى خبر كرد ، - شارِبَهُ : موى سبيل يا شارب خود را از ته زد ، - اليه فى الوَصِيّة : در وصيت و سفارش به او مبالغه كرد ، - الرَّجلُ : آن مرد داراى ستور بى نعل شد ، - به : از او بد گوئى يا عيبجوئى كرد .
أَحْفاشُ
أَحْفاشُ - [ حفش ] البيتِ : متاع و چيزهاى بى ارزش خانه ؛ « احْفَاشُ الأَرْضِ » :
خارپشتها و موشها و سوسمارهاى زمين الخ . . .
أَحْفَدَ
أَحْفَدَ - إِحْفاداً [ حفد ] الظليمُ : ستمديده شتاب كرد ، - الظَّليمَ : ستمديده را كينه‌توز كرد .
أَحْفَرَ
أَحْفَرَ - إحْفَاراً [ حفر ] هُ البئرَ : در كندن چاه به او يارى كرد .
أَحْفَظَ
أَحْفَظَ - إحْفَاظاً [ حفظ ] هُ : او را خشمناك كرد .
أَحَقَّ
أَحَقَّ - إِحْقَاقاً [ حقّ ] : حقيقت را گفت ، - هُ :
حق بر او چيره شد و غلبه يافت ، - الأمرَ : آن كار را واجب و بر حق كرد كه در آن شكَّى وجود نداشته باشد ، - الرَّمِيّةَ : شكار را بهنگام تيراندازى كشت .
الأَحَقّ
الأَحَقّ - [ حقّ ] : افعل التفضيل است ؛ « هو احقُّ من فلانٍ » : هر دو حق دارند ولى اوّلى ترجيح دارد ، - به معناى اختصاص بدون مشاركت است مانند « زيدٌ أَحَقُّ بِمَالِه » :
ديگرى در مال زيد حقى ندارد و فقط ويژهء اوست .
أَحْقَبَ
أَحْقَبَ - إِحْقَاباً [ حقب ] : به معناى ( حَقِبَ ) است ، - او را بر ترك خود سوار كرد .
الأَحْقَب
الأَحْقَب - م حَقْبَاء ، ج حُقْب [ حقب ] ( ح ) :
گورخر كه در شكم وى سفيدى باشد .
أَحْقَدَ
أَحْقَدَ - إِحْقَاداً [ حقد ] هُ : كينهء او را برانگيخت .
أَحْقَرَ
أَحْقَرَ - إِحْقَاراً [ حقر ] هُ : او را خوار و كوچك شمرد .
أَحْقَلَ
أَحْقَلَ - إِحْقَالًا [ حقل ] تِ الأرضُ : زمين سر سبز و باغ شد .
أَحْقَنَ
أَحْقَنَ - إِحْقَاناً [ حقن ] : شير را جمعآورى كرد تا از آن سرشير گرفته شود .