فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ١٩٩
البِيمارِسْتان
الْبَيْتِ « : خانواده ؛ » هُوَ جَارِي بَيْتَ بَيْتَ « : او همسايه‌ى ديوار به ديوار من است ؛ » بَيْتُ الرَّجُل « : خانواده‌ى مرد ؛ » بَيْتُ المَقْدِس « و » البَيْتُ المُقَدَّسُ « : قُدس ، اورشليم ؛ » البَيْتُ العَتِيق « و » الْبَيْتُ الحَرام « : كعبه‌ى مُعظَّمه ؛ » بَيْتُ الْمَال « خزانه‌ى دولت ؛ » بَيْتُ العَنْكَبُوتِ « : خانه‌ى عنكبوت ( كاردونك ) ؛ » بَيْتُ الخَلَاء « : مستراح ؛ » بَيْتُ الشِّعْرِ « : بيت شعرى ؛ » بيتُ القَصِيدِ اوِ الْقَصِيدةِ « : ابيات شعرى يك قصيده يا بيت شعر كه متضمن بيان غرض شاعر باشد .
البِيت
البِيت - قوت ؛ « لَهُ بِيتُ لَيْلَةٍ » : او قوت يك شب را دارد .
البِيتَة
البِيتَة - مترادف ( البِيت ) است .
البِيجَاما
البِيجَاما - ج بِيجَامَات : لباس خواب ، پيژاما . - اين واژه هندى است -
بَيْدَ
بَيْدَ - اسمى است ملازم با اضافه‌ى به ( أنَّ ) و دو معمول آن و معناى آن « غير » است . اين واژه همواره منصوب است و هيچگاه صفت و استثناى متصل نمىباشد و بلكه با آن استثناى مُنقطع مىآيد مانند « فُلَانٌ كَثيرُ الْمَالِ بَيْدَ أَنَّهُ بِخيلُ » : فلانى توانگر و ثروتمند است ولى بخيل است .
البَيْدَاء
البَيْدَاء - ج بِيد و بَيْدَوَات : بيابان .
البِيداغُوجيا
البِيداغُوجيا - فن تربيت فرزندان و آموزش آنها . اين واژه يونانى است .
بَيْدَرَ
بَيْدَرَ - بَيْدَرَةً الحنطةَ : گندم را خرمن كرد .
البَيْدَر
البَيْدَر - ج بَيَادِر ( ز ) : خرمنگاه ، جائى كه گندم درو شده را گرد آورند و كوبند .
البَيْدَق
البَيْدَق - ( ح ) : پرنده‌ايست شكارى بسان باشه .
البَيْذَار
البَيْذَار - آنكه مال خود را بيهوده خرج كند ، مرد پُرگوى و ياوه گوى .
البَيْذَق
البَيْذَق - ج بَيَاذِق : راهنماى سفر ، مرد پياده ؛ « بَيْذَقُ الشَّطْرَنْج » : يكى از قطعات شطرنج . - اين واژه فارسى است -
البَيْرَق
البَيْرَق - ج بَيَارِق : پرچم . - اين واژه تركى است -
البَيْرَقْدَار
البَيْرَقْدَار - پرچمدار . - اين واژه تركى است -
البَيْرَمُون
البَيْرَمُون - روز پيش از بعضى اعياد مسيحيان است . اين واژه يونانى است .
البِيرَة
البِيرَة - آب جو . - اين واژه ايتاليائى است -
البَيْزَار
البَيْزَار - ج بَيَازِرَة : دارنده‌ى باز ، بازدار ، كشاورز .
البَيْزَر
البَيْزَر - شيشه‌ى بذر و دانه فروش ، چوب گازر .
البِيش
البِيش - ج أَبْياش ( ز ) : گودالى كه در آن نهالهاى كشاورزى را قرار مىدهند . اين تعبير در زبان متداول رايج است ، - ( ن ) :
گياهى است علفى از رسته‌ى حَوذانيات كه در مناطق كوهستانى مىرويد . اين گياه داراى زهرى كشنده است كه در پزشكى از آن براى بيمارى تشنج استفاده مىكنند .
البِيص
البِيص - تنگى و سختى ؛ « وَقَعُوا فِى حِيصِ بِيصِ » : در تنگنائى افتادند كه راه گريز ندارند .
بَيَّضَ
بَيَّضَ - تَبْيِيضاً [ بيض ] هُ : آن را سفيد كرد ، - اللَّهُ وَجْهَهُ : خداوند او را منزّه و مبرّى گرداند ، - صَحِيفَتَهُ : آن را بگونه‌ى زيبائى درآورد ، - الإناءَ : ظرف را با قلع سفيد كرد ، - الكِتَابَةَ : نوشته را با خطى واضح و روشن نوشت .
البِيض
البِيض - من الليالي : شبهاى مهتابى ؛ « الأَيَّامُ الْبِيض » : روزهاى روشن .
البَيْضَاء
البَيْضَاء - مؤنث ( الأَبْيَض ) است ؛ « ارضٌ بَيْضَاء » : سرزمين خشك و باير ؛ « الْيَدُ البَيْضَاء » : نعمت و بخشندگى و نكوئى ؛ « ثَوْرَةٌ بَيْضَاءُ » : انقلاب سفيد و بدون خونريزى ؛ « صَحِفَتُهُ بَيْضَاء » : نام او نيك است ؛ « اكْذوُبَةٌ بَيْضَاءُ » : شوخى و مزاح ؛ « ليْلَةٌ بَيْضَاء » : شبى كه در آن نخوابند و بيدار مانند .
البِيضَان
البِيضَان - من الناس : مردم سفيد پوست . اين واژه ضدّ ( السُّودَان ) است .
البَيْضَة
البَيْضَة - ج بَيْضَات و بَيْض و بُيُوض [ بيض ] : تخم ، تخممرغ ، - ( ا ع ) : كلاه خود آهنى كه از ابزار جنگى است ، بيضه‌ى انسان ج بِيضَان ؛ « بَيْضَةُ الديكِ » : ضرب المثلى است براى كسى كه كارى را يك بار انجام دهد و ديگر ندهد ؛ « بَيْضَةُ الدّارِ » : ميان خانه يا بيشترين قسمت آن ؛ « بَيْضَةُ الْقَومِ » : ساحت و محدوده‌ى آن قوم ؛ « بَيْضةُ الْبَلَدِ » : بزرگترين خانواده‌ى شهر ؛ « بَيْضَةُ الحَرِّ » : سختى گرما ؛ « بَيْضَةُ النَّهارِ » : سپيدى و روشنائى روز ؛ « اتَاه فى بَيْضَةِ النَّهارِ » : در روشنائى روز نزد او آمد .
البَيْطار
البَيْطار - ج بَيَاطِرَة : دام پزشك .
بَيْطَرَ
بَيْطَرَ - بَيْطَرَةً الدابَّةَ : ستور را درمان كرد و نعل آن را استوار گردانيد .
البَيْطَرة
البَيْطَرة - دام پزشكى .
البَيْطَرِيّ
البَيْطَرِيّ - منسوب به ( البَيْطَرَة ) است ؛ « الطَّبِيبُ البَيْطَرِيّ » : پزشك دام و ستور ؛ « الطِّبُّ الْبَيْطَرِيّ » : پزشكى حيوانات .
البَيْع
البَيْع - ج بُيُوع و بُيُوعَات ( ت ) : فروش كالا و گرفتن بهاى آن ، خريد .
البَيِّع
البَيِّع - [ بيع ] : فروشنده .
البَيْعَة
البَيْعَة - اسم مرّه از ( باعَ ) است ، بيعت و توليت .
البِيعة
البِيعة - ج بِيَع و بِيعات : كليساى مسيحيان .
البِيقَة
البِيقَة - ( ن ) : گياهى است از رسته‌ى قَطَّانيات . داراى شكوفه‌اى بنفش اين گياه براى علوفه‌ى حيوانات كِشت مىشود .
البَيْقُور
البَيْقُور - مترادف ( الْبَاقِر ) است .
البَيْك
البَيْك - مترادف ( الْبِك ) است . - اين واژه تركى است -
البِيكَار
البِيكَار - ( ه ) : پرگار رسم دايره . - اين واژه فارسى است -
بيْكَرَ
بيْكَرَ - بَيْكَرَةً : پرگار بكاربرد .
البَيْلَسَان
البَيْلَسَان - ( ن ) : درخت بلسان كه از رسته‌ى ( الْخَمَانِيَّات ) است شكوفه‌هاى آن سفيد رنگ و پهن است و براى زينت كشت مىشود و داراى خواص بسيارى است .
البِيمارِسْتان
البِيمارِسْتان - بيمارستان كه عربى آن ( الْمُسْتَشْفَى ) است . اين واژه فارسى است .