فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ١٢
أَثْفَلَ
گچ پزى .
الأَتِيّ
الأَتِيّ - [ أتي ] : غريب ، بيگانه ؛ « سَيْلٌ أتِيّ » :
سيل بزرگ كه جلوى آن را نتوان گرفت .
الأَتْيَس
الأَتْيَس - [ تيس ] : آنكه پر جهش بسان بز نر باشد .
أَثَّ
أَثَّ - - أَثَاثاً و أُثُوثاً و أَثَاثَةً النباتُ أو الشَّعرُ : گياه و يا موى پيچيده و بسيار شد .
الأَثُّ
الأَثُّ - ج إثَاث من النبات أو الشعر : مرادف ( الأَثِيث ) است به معناى موى و يا گياه انبوه و بهم پيچيده .
أَثَابَ
أَثَابَ - إِثَابةً [ ثوب ] الرجلُ : براى آن مرد بهبودى حاصل شد ، - الرّجلَ : آن مرد را پاداش داد ، - جزاءَه : مزد او را داد ، - الحوضَ : حوض را پر از آب كرد .
الأَثَاث
الأَثَاث - متاع خانه ، مال و ثروت .
أَثَارَ
أَثَارَ - إِثَارةً [ ثور ] هُ : او را برانگيخت ، - القَضِيَّةَ : موضوع را مطرح كرد ، - ثَائِرتَه : او را ناخوشنود و خشمگين كرد .
الأَثَارَة
الأَثَارَة - ج أَثَر [ أثر ] : نشانهء بزرگى و بزرگمنشى ، كار خوب و نيك .
أَثْأَى
أَثْأَى - إِثْآءً [ ثأي ] الشيءَ : آن چيز را سوراخ كرد ، - فى القَوم : بر آن قوم حمله‌ور شد و كشت و زخمى كرد .
أَثْأَرَ
أَثْأَرَ - إِثْآراً [ ثأر ] منه : از او انتقام گرفت ، او را به خون كشتهء خود قصاص كرد .
اثَّأر
اثَّأر - اثِّئاراً [ ثأر ] منه : مرادف ( اثْأر ) است .
الأَثْبَات
الأَثْبَات - جمع ( الثَّبت ) به معناى پايداران و پابرجايان است ، دور انديشان و معتمدان قوم .
الإثْبَات
الإثْبَات - ثابت كردن ، ايجاب ، ضد سلب و نفى ؛ « شاهدُ الإثْبات » : آنكه بر عليه متهم شهادت دهد ، دليل ؛ « عِبْءُ الإثْبات » : لزوم آوردن دليل و برهان .
أَثْبَتَ
أَثْبَتَ - إثْبَاتاً [ ثبت ] هُ : آن چيز يا امر را ثابت كرد ؛ « طَعَنَهُ فَأَثبتَ فيه الرُّمحَ » : او را با نيزه زد بطورى كه نيزه در او فرو رفت و ثابت ماند ، - الحقَّ : حق را ثابت كرد ، - الأَمْرَ : آن امر را بدرستى شناخت ، - الشّخصَ : آن شخص را شناسائى كرد ، - اسمَه فى الدّيوان : نام او را در دفتر كاركنان ثبت نمود .
أَثْبَطَ
أَثْبَطَ - إِثْبَاطاً [ ثبط ] هُ المرضُ : بيمارى از وى دور نشد .
أَثَّثَ
أَثَّثَ - تَأْثِيثاً [ أثّ ] الفراشَ : بستر را گسترد ، - البيتَ : خانه را با اثاث جديد آراست .
أَثْخَنَ
أَثْخَنَ - إِثْخَاناً [ ثخن ] في الأمر : در آن كار مبالغه كرد ، - في العَدُوّ : بر دشمن سخت گرفت و بسيارى از آنها را كشت ، - تْهُ الجراح : زخمها او را ضعيف و ناتوان كردند ، - هُ بالجراح : با زخم زدن بر او ، وى را سست كرد ، - هُ ضرباً : او را ضربهء سخت و كارى زد .
أَثَرَ
أَثَرَ - - أَثْراً و أَثَارةً و أُثْرَةً الحديثَ : حديث را بازگو كرد ، - هُ : او را بخشيد و اكرام كرد .
أَثِرَ
أَثِرَ - - أَثَراً عليهم : براى خود بهترين چيزها را اختصاص داد ، - على الأمر : بر آن كار تصميم گرفت ، لِلأمر : آهنگ آن كار را نمود ، - يَفْعَلُ كذا : شروع به كارى كرد كه انجام دهد .
أَثَّرَ
أَثَّرَ - تَأْثِيراً فيه و عليه : در او اثر گذاشت .
الأُثْر
الأُثْر - ج آثَار : اثر زخم .
الإثْر
الإثْر - رد پا ، بلافاصله ، بَعْد ؛ « خَرَجَ فى اثْرِهِ » : بعد از او رفت .
الأُثُر
الأُثُر - ج أُثُور : اثر زخم .
الأَثَر
الأَثَر - ج أَثَار و أُثُور : آنچه از آثار و نشانه‌ها كه باقى مانده باشد ، تأثير ادبى و نفوذ در انسان ؛ « لَا اثَرَ له » : بى اثر است ، سنّت ، حديث ، اجل ، انطباع ؛ « على الأَثر » : فوراً ، بى درنگ ؛ « فى اثَرِهِ » و « عَلَى اثْرِهِ » : در پى آن ؛ « اثَرُ مستقيمٍ على مستوٍ » ( ه ) : نقطه دو تقاطع بر يك مستوى ؛ « اثَرُ مستوٍ على مستوٍ » ( ه ) : خط مستقيمى كه دو مستوي را قطع كند .
الأَثِر
الأَثِر - مرد خودخواه .
أَثْرَى
أَثْرَى - إِثْراءً [ ثرو ] : مال و ثروت او فراوان شد .
أَثْرَى
أَثْرَى - إِثْراءً [ ثري ] الترابُ : خاك خيس و مرطوب شد .
الأَثْرَى
الأَثْرَى - م ثَرْوَاء [ ثرو ] : توانگر و ثروتمند .
الأَثْرَى
الأَثْرَى - م ثَرْيَاء [ ثري ] من التراب : آنچه از خاك كه پس از خشكى تر يا خيس شده باشد .
الأُثْرة
الأُثْرة - ج أُثَر : نشانه و علامت ، باقيماندهء علم .
الأَثَرة
الأَثَرة - اختيار ، اختصاص دادن مرد بهترين چيز را فقط براى خودش ، دوست داشتن نفس خود به حد افراط ، نام ديگر آن ( الأَنَانِيّة ) است .
الأَثْرَجة
الأَثْرَجة - ( ك ) : تفاعل الكل و اسيد كه از آن اثر نمكى و آب بدست آيد .
أَثْرَدَ
أَثْرَدَ - إِثرَاداً [ ثرد ] : تريد را آماده كرد ، - الخُبزَ : نان را تريد كرد .
الأَثْرَد
الأَثْرَد - [ ثرد ] : مردى كه لبهايش شكافته است .
أَثْرَمَ
أَثْرَمَ - إِثْرَاماً [ ثرم ] هُ : دندان او را از بن شكست .
الأَثْرَم
الأَثْرَم - م ثَرْمَاء ، ج ثُرْم [ ثرم ] : آنكه دندانش از بن شكسته شده باشد .
الأَثَرِيّ
الأَثَرِيّ - آنچه كه به آثار بستگى داشته باشد ، دانشمند باستانشناس .
الأَثَرِيَّة
الأَثَرِيَّة - مؤنث ( الأَثَرِيّ ) است ؛ « لُغَةٌ اثَرِيَّةٌ » :
زبان باستانى .
الأَثْعَل
الأَثْعَل - م ثَعْلَاء ، ج ثُعْل [ ثعل ] : آنكه دندانهايش كج و بر روى هم در آمده باشد .
أَثْغَى
أَثْغَى - إثْغَاءً [ ثغو ] الشاةَ : گوسفند را به صدا درآورد ؛ « اتَيْتُهُ فما اثْغَى و لَا ارغى » : نزد او آمدم چيزى نبخشيد نه گوسفند و نه شتر .
أَثْغَرَ
أَثْغَرَ - إثْغَاراً [ ثغر ] : دهان او كوبيده يا شكسته شد ، - الصّبِيُّ : دندانهاى شيرى كودك ريخت ، دندانهايش برآمد .
اثَّغَرَ
اثَّغَرَ - اثِّغَاراً [ ثغر ] الصبيُّ : مرادف ( اثْغَرَ ) است .
أَثْغَمَ
أَثْغَمَ - إِثْغَاماً [ ثغم ] الوادي : آن درّه گياه ثغام برآورد ، - الرّأس : سر بسان ثغام سفيد شد .
أَثْفَرَ
أَثْفَرَ - إِثْفَاراً [ ثفر ] الحمارَ : خر را از پس راند .
أَثْفَلَ
أَثْفَلَ - إِثْفَالًا [ ثفل ] الخمرُ : دُرد مي رسوب پيدا