فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ١٤٩

انْطَاعَ

( صَاغَ ) است به معناى ساخته شد .

أَنْصَبَ

أَنْصَبَ - إنْصَاباً [ نصب ] هُ : او را خسته و ناتوان كرد ، براى او سهمى تعيين كرد ، - هُ الْمَرضُ : بيمارى او را رنج داد ، - الحديثَ :

حديث را به روايت كننده اسناد داد ، - السِّكَّينَ : براى چاقو دسته ساخت .

انْصَبَّ

انْصَبَّ - انْصِبَاباً [ صبب ] الماءُ : آب ريخته شد ، - عليهِ : بر او فرود آمد .

الأَنْصَب

الأَنْصَب - م نَصْبَاء ، ج نُصْب [ نصب ] : حيوانى كه دو شاخ راست داشته باشد .

أَنْصَتَ

أَنْصَتَ - إِنْصَاتاً [ نصت ] لهُ : به سخن او گوش داد ، - هُ : او را ساكت و خاموش كرد .

أَنْصَحَ

أَنْصَحَ - إِنْصَاحاً [ نصح ] الراعي الإبلَ : شتربان شتران را سيراب كرد .

انْصَدَعَ

انْصَدَعَ - انْصِدَاعاً [ صدع ] الشيءُ : آن چيز دو نيم شد ، شكاف برداشت ، - الصَّبَاحُ :

بامداد برآمد ، - تْ رجلُهُ : پايش لغزيد و مفصل آن پيچ خورد . اين تعبير در زبان متداول رايج است .

انْصَرَحَ

انْصَرَحَ - انْصِرَاحاً [ صرح ] الحقُّ : حق آشكار شد .

انْصَرَعَ

انْصَرَعَ - انْصِرَاعاً [ صرع ] : زمين خورد و افتاد .

انْصَرَفَ

انْصَرَفَ - انْصِرَافاً [ صرف ] الرجُلُ : آن مرد روى گردان و منصرف شد ، - تِ الْكلَمَةُ : آن كلمه صرف شد ، - الى كذا : به آن چيز روى آورد ؛ « انْصَرَفَ الى دَرْسِ الْقَضيَّةِ » : به بررسى آن چيز پرداخت .

انْصَرَمَ

انْصَرَمَ - انْصِرَاماً [ صرم ] : آن چيز بريده شد ، - تِ السَّنَةُ : آن سال گذشت .

أَنْصَعَ

أَنْصَعَ - إِنْصَاعاً [ نصع ] بالحقّ : به حق اقرار و اعتراف كرد ، - لِلشَّرّ : به شرّ پرداخت و روى آورد .

أَنْصَفَ

أَنْصَفَ - إنْصَافاً [ نصف ] الرجُلُ : آن مرد عادل شد ، - فلاناً : به فلانى خدمت كرد ، - الخَصْمَينِ : با عدالت ميان آن دو قضاوت و رفتار كرد ، - من فلانٍ : از فلانى حق خود را گرفت ، - الشّيءُ : به نيمى از آن چيز رسيد ، - المُسَافِرُ : در نيمه‌ى روز سفر كرد ، - المَاءُ الإنَاءَ : آب به نيمه‌ى ظرف رسيد ، - الشّيءَ : نيمى از آن چيز را گرفت

الأَنْصَف

الأَنْصَف - [ نصف ] : با انصافتر ، اسم تفضيل است از فعل ( انْصَفَ ) بر خلاف قياس .

انْصَفَق

انْصَفَق - انْصِفَاقاً [ صفق ] : روى گردان شد و برگشت ، - القَوْمُ عليهِ : آن قوم بر او گرد آمدند .

أَنْصَلَ

أَنْصَلَ - إِنْصَالًا [ نصل ] السهمَ : پيكان را از تير بيرون كشيد ، در تير پيكان قرار داد ، - الشّيءَ مِنَ الشّيءِ : آن چيز را از چيز ديگر بيرون كشيد .

انْصَلَتَ

انْصَلَتَ - انْصِلَاتاً [ صلت ] في عَدْوِهِ : در دويدن كوشيد و بر ديگرى سبقت يافت .

انْصَلَعَ

انْصَلَعَ - انْصِلَاعاً [ صلع ] تِ الشمسُ : خورشيد آشكار و از پشت ابر خارج شد ، - تِ الحيَّةُ :

مار بدون آنكه خاكى شده باشد آشكار شد .

انْصَهَرَ

انْصَهَرَ - انْصِهَاراً [ صهر ] الشيءُ : گداخته شد .

أَنضَّ

أَنضَّ - إنْضَاضاً [ نضّ ] الحاجة : نيازمندى را برآورد .

أَنْضَى

أَنْضَى - إنْضَاءً [ نضو ] الثوبَ : جامه را كهنه كرد ، - البعيرَ : شتر را لاغر كرد ، - فلاناً : به فلانى ستور لاغرى داد .

انْضَاخَ

انْضَاخَ - انْضِيَاخاً [ نضخ ] عليه الماءُ : آب بر او ريخته شد .

الأَنْضَاد

الأَنْضَاد - [ نضد ] : « أَنْضَادُ الجبالِ و السحابِ » :

كوهها و ابرهاى متراكم و پيوسته بهم ؛ « انْضَادُ القومِ » : جماعت مردم و شماره‌ى آنها ؛ « انضادُ الرَّجُل » : عموها و دائيهاى بزرگ آن مرد .

انْضَاعَ

انْضَاعَ - انضِياعاً [ ضوع ] الفرخُ : جوجه بالهاى خود را نزد مادرش گشود تا آن را غذا دهد .

انْضَافَ

انْضَافَ - انضِيَافاً [ ضيف ] اليهِ : به او پيوست .

أَنْضَبَ

أَنْضَبَ - إِنْضَاباً [ نضب ] القوسَ : زه كمان را كشيد تا صدا كند .

الانْضِبَاط

الانْضِبَاط - [ ضبط ] : مص ، پذيرفتن شرايط و مقرراتى كه ويژه‌ى هيأتها و مؤسسه‌ها و حزبها يا سازمانها باشد ؛ « الانْضِبَاطُ الْعَسْكَرِيّ » : شئونات نظامى و ارتشى .

انْضَبَطَ

انْضَبَطَ - انْضِبَاطاً [ ضبط ] : اين واژه مطاوع ( ضَبَطَ ) است ؛ « ضَبَطَهُ فَانْضَبَطَ » : او را درست و مرتب و مُنَظَّم كرد پس او با نظم و درست شد . همچنانكه گويند « قهرهُ فَانْقَهَر » : بر او چيره‌گى يافت پس او مقهور و تسليم گرديد .

أَنْضَجَ

أَنْضَجَ - إِنْضَاجاً [ نضج ] الثمَر أو اللحَم : ميوه يا گوشت را پخت .

انْضَجَعَ

انْضَجَعَ - انْضِجَاعاً [ ضجع ] : بر روى پهلوى خود خوابيد .

أَنْضَحَ

أَنْضَحَ - إِنْضَاحاً [ نضح ] الزرعُ أو الشجرُ : مترادف ( نَضَحَ ) است ، - عِرْضَ فُلانٍ : آبروى فلانى را ريخت و تباه كرد .

انْضَخَّ

انْضَخَّ - انْضِخَاخاً [ نضخ ] عليه الماءُ : آب بر او ريخته شد .

أَنْضَرَ

أَنْضَرَ - إِنْضَاراً [ نضر ] : آن چيز تر و تازه و زيبا شد ، - الشَّجَرُ : برگ درخت سبز شد ، - هُ اللَّهُ : خداوند او را زيبا و آراسته كرد .

الأَنْضَر

الأَنْضَر - [ نضر ] : خرم و زيبا .

انْضَرَجَ

انْضَرَجَ - انْضِرَاجاً [ ضرج ] : آن چيز دو نيم شد ، - مَا بينَ الْقَومِ : در ميان آن قوم دورى افتاد ، - لَنَا الطَّرِيقُ : راه بر ما فراخ و دور شد ، - تِ الْعُقَابُ : عقاب ناگهان بر روى شكار فرود آمد .

انْضَغَطَ

انْضَغَطَ - انْضِغَاطاً [ ضغط ] : تحت فشار قرار گرفت و مقهور شد .

انْضَفَرَ

انْضَفَرَ - انْضِفَاراً [ ضفر ] : بافته و تابيده شد .

أَنْضَلَ

أَنْضَلَ - إِنْضَالًا [ نضل ] هُ : او را خسته و لاغر كرد .

انْضَمَّ

انْضَمَّ - انْضِمَاماً [ ضمّ ] : اين واژه مطاوع ( ضَمَّ ) است ، - عَلى كَذَا : شامل آن چيز شد .

انْضَمَخَ

انْضَمَخَ - انْضِمَاخاً [ ضمخ ] بالطيب : خود را با عطر خوشبوى كرد .

انْضَمَرَ

انْضَمَرَ - انْضِمَاراً [ ضمر ] الغصنُ : شاخهء درخت بىآب و خشك شد .

انْضَوَى

انْضَوَى - انْضِوَاءً [ ضوي ] اليهِ : به او پيوست .

الأَنَطَّ

الأَنَطَّ - ج نُطُط [ نطَّ ] : مسافرت دور و دراز .

انْطَادَ

انْطَادَ - انْطِيَاداً [ طود ] : به هوا بالا رفت .

انْطَاعَ

انْطَاعَ - انْطِيَاعاً [ طوع ] لهُ : فرمانبردار او شد .