فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — الصفحة ٦

الإبْرِيز

گرفته و ستبر شده باشد .

أَبْحَر

أَبْحَر - إِبْحاراً [ بحر ] : به دريا سفر كرد ، - المَاءُ : آب شور شد ، - الرّجلُ المَاءَ : آب را شور يافت ، - تِ الأَرْضُ : آب در گوشه و كنار زمين فراوان شد .

الأَبْخَر

الأَبْخَر - بد بوى ، آنچه كه بوى بد دهد .

الأَبْخَص

الأَبْخَص - م بَخْصاء ، ج بُخْص : آنكه در بالاى چشمان يا زير چشمانش پيله و باد كرده باشد .

أَبْخَقَ

أَبْخَقَ - إِبْخاقاً [ بخق ] عينَه : چشم او را كور كرد ، چشم او را بركند .

الأَبْخَق

الأَبْخَق - مرد يك چشم ، كور .

أَبْخَلَ

أَبْخَلَ - إِبْخالًا [ بخل ] هُ : او را بخيل يافت .

أَبَدَ

أَبَدَ - - أُبّوداً الحيوانُ : جانور رميد يا وحشى شد ، - - ابُوداً بِالمَكَان : در آن مكان اقامت گزيد ، - الشّاعرُ : شاعر شعرى سرود كه معناى آن مفهوم نيست .

أَبِدَ

أَبِدَ - - أَبَداً : وحشت كرد ، رميد .

أَبَدَّ

أَبَدَّ - إِبْداداً [ بدّ ] الشيءَ بينهم : از آن چيز به هر يك از آنها سهمى بخشيد .

أَبَّدَ

أَبَّدَ - تَأْبِيداً [ أبد ] هُ : آن را جاويدان كرد .

الأَبَد

الأَبَد - ج آباد و أُبُود : دهر ، زمان ، گردون ، روزگار ، ازلي ، دائم ؛ « ابَدَ الأَبِدِين و الآبِدِين » ؛ « ابَدَ الأَبَد » : « ابَد الآباد » ؛ « ابَدَ الدّهر » ؛ « الى الأبد » : روزگار بىپايان ، هميشه ؛ « ابَداً » :

ظرف زمان براى تأكيد منفى است به معناى قطعا و مطلقا ؛ « لَا افْعَلُهُ ابَداً » : هرگز مطلقا اين كار را نخواهم كرد ، و گاهى براى تأكيد مثبت به معناى هميشه مىآيد مانند « أَفْعَلُه ابداً » : همواره اين كار را خواهم كرد .

الأَبَدّ

الأَبَدّ - م بَدَّاء : آنكه دستها يا رانهايش از هم دور باشند ، مرد بزرگ اندام كه اعضاى بدنش از هم دور باشند .

أَبْدَى

أَبْدَى - إِبْداءً [ به دو ] الأَمْرَ : امر را آشكار كرد ، بيان كرد ، - رَأياً فى كذا : رأي خود را دربارهء چيزى بيان كرد ، - فى كلَامِه : در سخن خود گستاخى كرد ؛ « ابْدَيْتَ فى مَنْطِقِك » : در سخن خود دليرى و گستاخى نمودى .

أَبْدَأَ

أَبْدَأَ - إِبْداءً [ بدأ ] اللَّهُ الخَلْقَ : خداوند مردم را آفريد و از عدم بوجود آورد ، - الرَّجُلُ : آن مرد چيز نوينى آورد ، بدعت گذارد ؛ « فلان ما يُبْدِئ و ما يُعيد » : فلانى هيچ سخنى نمىگويد .

أَبْدَرَ

أَبْدَرَ - إِبْداراً [ بدر ] : ماه بر او طلوع كرد ، در شب مهتابى سفر كرد .

أَبْدَعَ

أَبْدَعَ - إِبْداعاً [ بدع ] : در كار خود مهارت بخرج داد ، كار خود را درست انجام داد ، - الرَّجُلُ : آن مرد بدعت آورد ، - الشّيءَ : آن چيز را ساخت و بوجود آورد .

أَبْدَلَ

أَبْدَلَ - إِبْدالًا [ بدل ] الشيءَ منه : عوض آن چيز را گرفت .

الأَبَدِيّ

الأَبَدِيّ - بىپايان ، بىانتها .

الأَبَدِيَّة

الأَبَدِيَّة - جاويدان ، آخرت .

أَبْذَى

أَبْذَى - إِبْذاءَ [ بذو ] عليه : به او ناسزا گفت .

أَبْذَأَ

أَبْذَأَ - إِبْذاءَ [ بذأ ] : دشنام و ناسزا گفت و نكوهيد .

أَبَرَ

أَبَرَ - - أَبْراً و إِباراً [ أبر ] هُ : به او آمپول تزريق كرد ، از او سخن چينى كرد ، او را نابود كرد ، - تِ العقربُ فلاناً : عقرب فلانى را نيش زد ، - الزّرعَ ( ز ) : درخت را پيوند يا گرد نرى زد .

أَبَرَّ

أَبَرَّ - إِبْراراً [ برّ ] : در زمين به سير و سياحت پرداخت ، - اليَمينَ : به راستى سوگند ياد كرد ، - اللَّهُ حِجَّتَهُ : خداوند حج او را پذيرفت و قبول كرد ، - عليه : بر او چيره و پيروز شد .

الأَبَرّ

الأَبَرّ - اسم تفضيل است .

الإبْراز

الإبْراز - اظهار ، بيان ، آشكار كردن .

أَبْرَأَ

أَبْرَأَ - إِبْراءً [ برأ ] المريضَ : بيمار را شفا بخشيد ، - هُ من الديْن : او را از بدهى كه داشت مبرى كرد ؛ « ابْرَأ ذِمَّتهُ » : بدهى او را واريز كرد .

الإبْرة

الإبْرة - ج إِبَر و إِبَار و إِبَرَات : سوزن خياطى كه با آن دوخت و دوز كنند و بگونهء بزرگ آن ( المِسَلَّة ) گويند ؛ « شُغْلُ الإبرة » : كار سوزني ، نيش عقرب و يا زنبور كه به آن ( الحُمَة ) گويند ؛ « ابْرَة مَغْنَطِيسِيّة » ( ف ) : عقربهء تعيين جهت در شمال ؛ « ابرة المِحْقَن » ( طب ) : امپول تزريق دارو كه بر آن نيز ( حُقنة بِإبْرَة ) اطلاق مىشود .

أَبْرَجَ

أَبْرَجَ - إِبْراجاً [ برج ] : برجى بنا نهاد .

أَبْرَحَ

أَبْرَحَ - إِبْراحاً [ برح ] هُ : آن چيز را از جايش بر كند و بيرون انداخت .

أَبْرَدَ

أَبْرَدَ - إِبْراداً [ برد ] اليهِ البريدَ : پيك براى او فرستاد ، - هُ المرضُ : بيمارى او را ناتوان كرد .

أَبْرَزَ

أَبْرَزَ - إِبْرازاً [ برز ] هُ : آن را آشكار كرد ، آن را نشان داد ، - الكتاب : كتاب را منتشر ساخت ، - الرّجُلُ : آن مرد آمادهء سفر شد .

ابْرَشَّ

ابْرَشَّ - ابْرِشَاشاً [ برش ] : بر روى پوست بدنش نقطه‌هاى سفيد و سياه پديد آمد .

الأَبْرَش

الأَبْرَش - م بَرْشَاء ، ج بُرْش : آنكه بر روى پوست بدنش نقطه‌هاى سفيد يا مخالف رنگ پوست پديد آيد ؛ « مَكانٌ أَبْرَش » :

جائى كه گياهان بسيار و رنگارنگ باشد .

الأَبْرَشِيَّة

الأَبْرَشِيَّة - جائى كه زير نظر اسْقف كليسا باشد و آن را ( الأُسْقُفِيّة ) نيز نامند . اين كلمه يونانى است .

الأَبْرَص

الأَبْرَص - م بَرْضَاء ، ج بُرْص : آنكه به بيمارى پيسى دچار باشد .

أَبْرَقَ

أَبْرَقَ - إِبْراقاً [ برق ] : تهديد كرد ، تلگراف فرستاد ، برق او را گرفت ، - تِ السّماءُ :

آسمان برق زد ، - بسَيْفهِ : به شمشير خود اشاره كرد ، - عن وجهِهِ : چهره‌ى خود را آشكار ساخت ، - تِ الْمَرأَةُ : آن زن خود را آراست .

الأَبْرَق

الأَبْرَق - ج أَبارِق : زمين سخت و ناهموار و آميخته به سنگ و شن و گل .

أَبْرَكَ

أَبْرَكَ - إِبْراكاً [ برك ] هُ : مرادف ( انَاخَهُ ) است به معناى او را جاى داد .

أَبْرَمَ

أَبْرَمَ - إِبْراماً [ برم ] : آن را بست ، آن را محكم كرد ، - هُ : او را خسته و دلتنگ و بيتاب كرد ، - عليه فى الجِدَال : با دليل و برهان در اختلافى كه داشت كوشش نمود كه او را قانع و منصرف كند .

الإبْرِيج

الإبْرِيج - شيرزنه كه با آن از شير كره بدست آورند .

الإبْرِيز

الإبْرِيز - طلاى ناب . اين كلمه يونانى