تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( شرح تبصره علامه حلى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٢٦

10 - فصل دهم بيع ثمار

او مع الضميمة او عاملين و لو فقد الجميع فقولان و لو ادرك بعض البستان جاز بيع الجميع و كذا يجوز بيع البساتين اذا ادرك احدهما و بيع الثمرة فى

كارشناس تخميناً معلوم كرد .

3 - خريدوفروش ميوه‌ها پس از آشكار شدن و قبل از بدوّ صلاح با يكى از سه شرط جايز است ، الف : به همين شكلى كه در اين مرحله دارد بفروشند و شرط كنند چيدن آن را [ چون به همان حال مصرف دارد و مقدار كنونى آن را مىشود تخمين زد ] .

ب : و يا اينكه جنس موجود معيّنى را به ميوه‌ها ضميمه كنند مثلًا ميوه‌ها را با درختان آن بفروشند و . . . [ كه در حقيقت ميوه‌هاى مجهول تابع آن ضميمه معلوم شود و چون مجهول تابع معلوم باشد در بيع ضررى ندارد ] .

د : و يا دو سال و بيشتر را بفروشند كه اگر يك سال ميوه نيامد سال ديگر جبران كند .

4 - هرگاه هيچ‌كدام از شروط سه‌گانهء مذكور نباشد دو قول است : 1 - معامله صحيح است .

2 - معامله باطل است .

5 - هرگاه بخشى از درختان باغ ميوه‌اش ظاهر شده باشد باقيمانده را مىتوان بدان ضميمه كردن و مجموع ميوه‌هاى آن سال باغ را فروخت چه آنها كه الان موجود است و چه آنها كه بعداً موجود مىشود چه درخت متّحد باشد و چه متعدّد چه ميوه‌ها همجنس باشند يا مختلف .

6 - هرگاه ميوه‌هاى يك باغ رسيده باشد و يا ظاهر شده باشد مىتواند آن را با باغ ديگر كه ميوه‌هايش هنوز ظاهر نشده ضميمه كرده و مجموع را فروخت .