تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( شرح تبصره علامه حلى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٣٩

2 - باب دوّم : مفطرات

الباب الثاني فيما يمسك عنه الصائم و هو ضربان واجب و ندب فالواجب الاكل و الشرب و الجماع في القبل و الدبر و الاستمناء و ايصال الغبار

باب دوّم پيرامون امورى است كه روزه دار در ماه رمضان از آنها خوددارى مىكند و اين امور به دو بخش تقسيم مىشوند :

1 - امورى كه امساك از آنها براى شخص روزه دار واجب است .

2 - امورى كه امساك از آنها مستحب است .

بخش اوّل از امور به نوبه خود به دو دسته تقسيم مىشوند :

1 - امورى كه امساك از آنها واجب است و اگر خوددارى نكند و مرتكب شود هم بايد روزهء آن روز را قضا نمايد و هم بايد كفاره بپردازد كه مقدار آن خواهد آمد .

2 - امورى كه اگر از آنها امساك نكند روزه‌اش باطل شده و تنها موجب قضا مىشوند نه كفاره .

امّا دسته اوّل : هفت امر است كه اگر روزه‌دار مرتكب شود روزه‌اش باطل و قضا و كفّاره هر دو واجب مىشوند و آنها عبارتند از :

1 - خوردن [ كم يا زياد ، از خوراكيهاى متعارف يا غير آن مثل خاك و . . . ] 2 - آشاميدن [ از هر نوع نوشيدنى و لو به مقدار سر سوزنى ] .

3 - جماع [ چه در قُبُل و چه در دُبُر ، چه از آدمى و چه حيوان ديگر ] .

4 - استمناء [ طلب خارج ساختن منى با غير جماع ] .

5 - رساندن گرد و غبار به حلق عمداً [ يعنى با اينكه مىداند يا احتمال مىدهد كه اين گرد و غبار به حلق او مىرسد مع ذلك جلوگيرى نمىكند ] .