تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( شرح تبصره علامه حلى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٥٢

5 - باب پنجم : احكام سهو و شك در نماز

الباب الخامس في السهو :

من ترك شيئا من واجبات الصلاة عمداً بطلت صلاته و ان كان جاهلًا عدى الجهر و الاخفات فقد عذر لو جهلهما و كذلك لو فعل ما يجبُ تركه عمداً .

5 - باب پنجم : احكام سهو و شك در نماز

5 - باب پنجم : احكام سهو و شك در نماز

در اين باب پيرامون احكام مهم شك و سهو در نماز بحث مىشود و قبل از شروع به مطلب مقدمه‌اى را مىآوريم و آن اينكه :

عمد عبارتست از اينكه انسان با اختيار خود خللى در نماز ايجاد كند به اينكه چيزى كم كند و يا چيزى بيافزايد حال گاهى با علم به حكم عمداً چنين مىكند و گاهى روى جهل به حكم شرعى چيزى اضافه يا كم مىكند .

سهو در لغت عبارتست از غيبت معنى از قوهء ذاكره [ نيروى احضاركنندهء مطالب ] و بقاء آن در قوهء حافظه مثل بسيارى از مطالب كه ما مىدانيم ولى فعلا توجه نداريم و با اندك التفاتى متذكر شده و به ياد مىآوريم .

نسيان در لغت عبارت است از غيبت معنى هم از قوه ذاكره و هم حافظه كه به كلّى محو شده و هر چه بر ذهن فشار آورد ملتفت نخواهد شد البته در اينجا مراد از سهو و نسيان يكى است يعنى مطلق غيبت معنى از قوهء ذاكره مساوى است كه از نيروى حافظه هم غايب باشد يا خير .

شك عبارتست از تحير و تردد ذهن ميان دو طرف نقيض به‌گونه‌اى كه هيچ طرف را ترجيح ندهد . با حفظ اين مقدمه مىگوئيم :

خلل و نقصانى كه در نماز واقع مىشود بطور كلى سه نوع است :

1 - نقص عمدى كه نمازگزار با اختيار و اراده بر نماز وارد مىكند .