راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٠٤

فصل

اين است كه : اندكى دانش بياموزيم نزد ما محبوبتر است از اين كه هزار ركعت نماز مستحبّ به جا آوريم .

و گفته است : از پيامبر خدا ( ص ) شنيديم كه مىفرمود : « هنگامى كه مرگ به سراغ طالب علم مىآيد چنانچه در حال تحصيل باشد شهيد مرده است . » غزّالى مىگويد : وهب بن منبّه گفته است : دانش شرافت مىآورد ، هر چند دارندهء آن پست باشد ؛ عزّت مىآورد ، هر چند دارندهء آن خوار باشد ، انسان را به خداوند نزديك مىكند هر چند دور و مبغوض باشد ، توانگرى مىآورد اگر چه بينوا باشد ؛ بزرگوارى مىآورد ، هر چند دارنده آن كوچك و حقير باشد ؛ هيبت و شكوه مىآورد ، هر چند پست و زبون باشد ؛ تندرستى مىآورد ، اگر چه بيمار و دردمند باشد .

يكى از عارفان مىگويد : مگر نه اين است اگر بيمار از خوردن و نوشيدن و دارو منع شود مىميرد ، دل نيز چنين است اگر از دانش و تفكّر و حكمت محروم گردد خواهد مرد .

عارفى ديگر گفته است : هر كس در نزد عالم و دانشمندى بنشيند اگر چه نتواند از دانش او چيزى از بر كند ، از هفت فضيلت برخوردار مىشود :

1 - به كرامت و پاداشى كه نصيب دانشجويان و طالبان علم مىشود دست يافته است .

2 - مادام كه در محضر دانشمند به سر مىبرد از گناهان مصون است .

3 - آنگاه كه از خانهء خود به قصد تحصيل دانش بيرون مىآيد رحمت خداوند بر او نازل مىشود .

4 - هنگامى كه در حلقهء درس دانشمند حضور مىيابد ، از رحمتى كه بر اين مجلس سايه مىافكند بهره‌اى عايد او مىگردد .

5 - تا زمانى كه به سخنان عالم گوش فرا مىدهد ، كار او طاعت به شمار مىآيد ، و در نامهء اعمال او نوشته مىشود .

6 - هر گاه به رغم شنيدن گفتار دانشمند نتواند چيزى از سخنان او را درك كند ، و از جرمان خود در فهم دانش دلتنگ شود ، همين دلتنگى و اندوه ، وسيله‌اى براى تقرّب او به درگاه خداوند متعال خواهد بود ، چه او فرموده است : من در دلهاى شكسته جاى دارم .

7 - او با حضور خود در مجلس عالم ، احترام و تكريم مسلمانان را نسبت به