محقق مجلسى ( شرح احوال و آثار فقيه عارف ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٢٠

دستور العمل اخلاقى

چند جلوه گر گردد كه : « إنّ لله في أيام دهركم نفحات ألا فادركوها » كه به سبب آن سرور ، مدهوش گردى ، و در مقام مشاهده جمال او درآيى ، و از مرتبه عين اليقين به حق اليقين و اصل گردى ، و صاحب معرفت گردى ، و از خود فانى گشته به حق باقى گردى . « أَ وَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناهُ وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ » « 1 »

و گاهى در مقام قبض و گاهى در مقام بسط درآيى ، و گاهى در مقام شكر درآمده ، موسى وار نعره « رَبِّ أَرِنِي أَنْظُرْ إِلَيْكَ » « 2 » از تو برآيد ، تا به مرتبه اى كه مكوّنات در نظر تو ننمايد ، به واسطه شهود انوار ذات و صفات و اسماء ، و در مقام توحيد درآمده ، جز يكى ندانى ، و جز يكى نبينى .

غرض از اين گفت و گوها آن كه : تو را از براى تحصيل اين سعادات آفريده اند ، كه : « كنت كنزاً مخفياً فأحببت أن أعرف ، فخلقت الخلق لأعرف » . « 3 »

و تو گاهى از اين غافلى ، و گاهى كه متذكّرى ، به واسطه كسل ، اينها [ را ] محال دانسته ، به جهل عظيم خود راضى شده و از قبيل « إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ » « 4 » مشغول اكل و شرب و لبس و جاه گشته ، دو اسبه در عقب اينها مى تازى و نقد عمر را مى بازى . « أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَ أَنَّكُمْ إِلَيْنا لا تُرْجَعُونَ » « 5 »

به هر حال اى برادر عزيز ، و اى يار مهربان ! به طلب علوم مشغول باش ، و عمده علوم اين معارف است و حكم ، كه : « وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً » « 6 » و خيال نكنى كه تو را خلق كرده اند كه عمر عزيز در نحو و صرف و منطق و عربيت و هندسه

( 1 ) . انعام : 122 . ( 2 ) . اعراف : 143 . ( 3 ) . شرح الكافى ملا صالح مازندرانى ج 1 ص 92 . ( 4 ) . فرقان : 44 . ( 5 ) . مؤمنون : 114 . ( 6 ) . بقره : 269 .