كتاب النكاح ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٩٢

الف ) : : اشكالى بر بيان مرحوم آقاى شعرانى ( ره ) و مرحوم آقاى داماد ( ره ) :

11 / 9 / 1377 چهارشنبه درس شمارهء ( 47 ) كتاب النكاح / سال اول

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

خلاصهء درس قبل و اين جلسه :

در تفسير « ما ظَهَرَ مِنْها » در آيهء شريفه « لا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا ما ظَهَرَ مِنْها » بود . كلام مرحوم آقاى شعرانى ( ره ) و مرحوم آقاى داماد ( ره ) را مطرح كرده و برخى مناقشات به كلام ايشان را بيان كرديم . اينك مناقشه ديگرى به نظر مىرسد ، سپس به مسأله متعلق « غض بصر » مىپردازيم و اقوال مختلف را بررسى مىكنيم و در پايان به چند نكته پيرامون كلام مرحوم آقاى مطهرى ( ره ) در كتاب « مسألهء حجاب » مىپردازيم . ان شاء الله تعالى

* * *

الف ) : : اشكالى بر بيان مرحوم آقاى شعرانى ( ره ) و مرحوم آقاى داماد ( ره ) :

كلام در تفسير عبارت « ما ظَهَرَ » در آيهء شريفهء « وَ لا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا ما ظَهَرَ مِنْها » بود .

مرحوم آقاى شعرانى ( ره ) و آقاى داماد ( ره ) در تفسير آيه مىفرمايند زينتهايشان را آشكار نكنند مگر آنچه خود به خود آشكار مىگردد و چون در چنين فرضى ذاتاً ابداء صدق نمىكند ، بنابراين استثناى « ما ظَهَرَ » استثناى منقطع است .

مناقشه استاد مد ظله : اگر مقدمات كلام آقايان را هم بپذيريم مىتوانيم بگوئيم استثناء متصل است نه منقطع .

در مثل آيهء شريفه « و لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجارَةً عَنْ تَراضٍ » استثناء منقطع است زيرا « تِجارَةً عَنْ تَراضٍ » ذاتاً اكل مال به باطل نيست . يا در مثال « ما جاءني القوم الا حماراً » استثناء منقطع است زيرا « حمار » حقيقتاً جزء « قوم » نيست .

در مواردى كه چيزى مصداق مستثنى منه است ، اما بخاطر استحالهء تعلق حكم به آن فرد ، استثناء شده باشد ، استثناء منقطع نخواهد بود ، مثلًا اگر گفته شود