الغدير ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٤٥

جواب اشكال

وجه چهارم از اشكالات ابن تيميه

وجه چهارم از اشكالات ابن تيميه

وجه چهارم اين است كه آيهء مزبور به سبب گفتار مشركان در مكّه نازل شده ، و حال آنكه در آنجا عذاب بر آنها نازل نگرديده به واسطه وجود پيغمبر در ميانشان به دليل قول خداى تعالى : وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَ أَنْتَ فِيهِمْ وَ ما كانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ . « 1 »

جواب اشكال

جواب اشكال

بين عدم نزول عذاب در مكّه بر مشركان و عدم نزول عذاب در اينجا بر اين مرد معاند ملازمه‌اى نيست ، زيرا افعال خداى متعال به سبب اختلاف وجوه حكمت مختلف است .

در مورد آنها در آن موقع خداوند متعال مىدانست كه گروهى از آنها بعدا اسلام خواهند آورد و يا از صلب آنها افرادى مسلمان به وجود خواهند آمد . بنابراين ، اگر آن روز با نزول عذاب آنها را نابود مىساخت ، با منظور اصلى از بعثت رسول گرامى صلّى اللّه عليه و آله منافات داشت .

امّا نسبت به اين فرد منكر و معاند كه با كفر بعد از ايمان سير قهقرايى داشت و خدا هم مىدانست كه او با اين گفتار خصمانه و سرسختى در عناد به شاهراه سعادت و هدايت ديگر راهى ندارد و از صلب او هم فرد با ايمانى توليد نمىشود ، همان‌طور كه حضرت نوح نسبت به گروه كفار اين حقيقت را درك كرد و گفت : . . وَ لا يَلِدُوا إِلَّا فاجِراً كَفَّاراً « 2 » ، ريشهء حيات او را برحسب تمنّاى خودش بركند و او را كشت . بنابراين ، خيلى فرق است بين آن گروه در به دو امر كه به اميد هدايت و صلاحيت بعدى با آنها مدارا شد و همين رفق و مدارا بود كه تدريجا از همان افراد و فرزندانشان امّت مرحومه تشكيل يافت و احيانا افرادى از آنان كه از صلاحيّت واقعى محروم و فاقد صلاحيّت ايمانى بودند ، در جنگهاى خونين هلاك و يا دچار بدبختىهاى ديگر شدند كه در نتيجه ، گمراهى آنها به وجود خودشان محدود بود و به ديگرى سرايت نكرد و فسادى هم نتوانستند برانگيزند . آرى ، خيلى فرق است ميان اين گروه و آن فرد نابكار و سرسخت در عناد و دشمنى با علم به اينكه وجود او منشأ فتنه و موجب الحاد است ، به طورى كه نه در خود او اميد هدايتى

( 1 ) . انفال 8 / 33 . ( 2 ) . نوح 71 / 27 .