اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٣

2 - 2 - 6 - 2 . قرائت به وجه غيبت و تكلم

است كه هماهنگ با قرائت « نَقُولُ » است ( ابن خالويه ، 1421 ق ، ص 225 - 226 ؛ ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 420 ) .

تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « يَقُولُ » را به دو وجه « يَقُولُ » و « نَقُولُ » قرائت كرده اند . سياق كلمات مؤيد قرائت مشهور است . طرفداران قرائت حمزه نيز به سياق جملات و آيات استناد مىكنند .

32 . ( يَوْمَ يَغْشاهُمُ الْعَذابُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ وَ يَقُولُ ذُوقُوا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ) ( عنكبوت : 55 )

« آن روز كه عذاب از بالاى [ سرِ ] آنها و از زير پاهايشان آنها را فروگيرد ، و [ خدا ] مىفرمايد : « [ نتيجه ] آنچه را مىكرديد بچشيد » .

فعل « يَقُولُ » به دو وجه « يَقُولُ » و « نَقُولُ » قرائت شده است :

الف . قرائت مشهور آيه « يَقُولُ » با ياء است ( دمياطى ، 1417 ق ، ص 346 ) . فاعل « يَقُولُ » احتمال دارد فرشته مأمور به عذاب ايشان باشد يا اين كه فاعل ، خداوند متعال باشد . طرفداران قرائت مشهور به آيه « قُلْ كَفى بِاللَّهِ بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ شَهِيداً يَعْلَمُ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْباطِلِ وَ كَفَرُوا بِاللَّهِ أُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ » ( عنكبوت : 52 ) استناد مىكنند كه خداوند متعال به وجه غائب از خود خبر مىدهد ( ابن خالويه ، 1421 ق ، ص 281 ؛ مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 180 ) . بنابراين سياق آيات مؤيد قرائت مشهور است .

ب . ابن كثير ، ابن عامر و ابوعمرو « نَقُولُ » با نون قرائت كرده اند ( دمياطى ، 1417 ق ، ص 346 ) . قرائت با نون خبر خداوند متعال از خود است . طرفداران قرائت « نَقُولُ » نيز سياق آيات را مؤيد قرائت خود دانسته و به آيات « أَنَّا أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ يُتْلى عَلَيْهِمْ » ( عنكبوت : 51 ) و « وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَنُبَوِّئَنَّهُمْ مِنَ الْجَنَّةِ غُرَفاً تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها نِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ » ( عنكبوت : 58 ) استناد مىكنند ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 553 ) . برخى اين وجه قرائى را التفات از غيبت به خطاب دانسته اند ( سالم محيسن ، 1408 ق ، ج 3 ، ص 129 ) .

تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « يَقُولُ » را به دو وجه « يَقُولُ » و « نَقُولُ » قرائت كرده اند . به نظر مىرسد قرائت مشهور هماهنگ با سياق است ، دقت در آيات قبل