اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٠

2 - 2 - 6 - 2 . قرائت به وجه غيبت و تكلم

ج . كسايى « لِنَسوءَ » با نون و فتح همزه خوانده است ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 306 ) . قرائت كسايى خبر خداوند متعال از خود است و هماهنگ با سياق آيات است ؛ زيرا فعل در آيات قبل « فَإِذا جاءَ وَعْدُ أُولاهُما بَعَثْنا عَلَيْكُمْ » ( اسراء : 5 ) و « ثُمَّ رَدَدْنا لَكُمُ الْكَرَّةَ عَلَيْهِمْ وَ أَمْدَدْناكُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِينَ وَ جَعَلْناكُمْ أَكْثَرَ نَفِيراً » ( اسراء : 6 ) به وجه تكلم است ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 43 ) .

تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « لِيَسُوؤُوا » را به سه وجه « لِيَسُوؤُوا » و « لِيَسوءَ » و « لِنَسوءَ » قرائت كرده اند . سياق آيات ، جملات و كلمات مرجح و مؤيد قرائت مشهور است .

29 . ( أَ فَأَمِنْتُمْ أَنْ يَخْسِفَ بِكُمْ جانِبَ الْبَرِّ أَوْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حاصِباً ثُمَّ لا تَجِدُوا لَكُمْ وَكِيلًا * أَمْ أَمِنْتُمْ أَنْ يُعِيدَكُمْ فِيهِ تارَةً أُخْرى فَيُرْسِلَ عَلَيْكُمْ قاصِفاً مِنَ الرِّيحِ فَيُغْرِقَكُمْ بِما كَفَرْتُمْ ثُمَّ لا تَجِدُوا لَكُمْ عَلَيْنا بِهِ تَبِيعاً ) ( اسراء : 68 - 69 )

« مگر ايمن شديد از اينكه شما را در كنار خشكى در زمين فرو برد يا بر شما طوفانى از سنگريزه‌ها بفرستد ، سپس براى خود نگاهبانى نيابيديا [ مگر ] ايمن شديد از اينكه بار ديگر شما را در آن [ دريا ] باز گرداند و تندبادى شكننده بر شما بفرستد و به [ سزاى ] آنكه كفر ورزيديد غرقتان كند آن گاه براى خود در برابر ما كسى را نيابيد كه آن را دنبال كند » .

افعال « يَخْسِفَ » ، « يُرْسِلَ » ، « يُعِيدَكُمْ » ، « فَيُرْسِلَ » ، و « فَيُغْرِقَكُم » به دو وجه با ياء و نون قرائت شده اند :

الف . قرائت مشهور آيه « يَخْسِفَ » « يُرْسِلَ » « يُعِيدَكُمْ » « فَيُرْسِلَ » « فَيُغْرِقَكُم » با ياء است ( ابن مجاهد ، 1988 م ، ص 383 ) . قرائت با ياء خبر از خداوند متعال به وجه غائب است و هماهنگ با سياق آيات قبل است ( ابن خالويه ، 1421 ق ، ص 219 ) ؛ در آيات « رَبُّكُمُ الَّذِي يُزْجِي لَكُمُ الْفُلْكَ فِي الْبَحْرِ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ إِنَّهُ كانَ بِكُمْ رَحِيماً » ( اسراء : 66 ) و « وَ إِذا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِي الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ إِلَّا إِيَّاهُ فَلَمَّا نَجَّاكُمْ إِلَى الْبَرِّ أَعْرَضْتُمْ وَ كانَ الْإِنْسانُ كَفُوراً » ( اسراء : 67 ) خداوند متعال به وجه غائب از خود خبر مىدهد و از آن جا كه اين آيات و آيات مورد