اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٨

2 - 2 - 6 - 1 . قرائت به وجه خطاب و غيبت

هماهنگ با سياق آيه « فَقالُوا أَ بَشَراً مِنَّا واحِداً نَتَّبِعُهُ إِنَّا إِذاً لَفِي ضَلالٍ وَ سُعُرٍ » ( قمر : 25 ) مىداند ( ابوالقاسم هذلى ، 1428 ق ، ص 733 ) .

ب . ابن عامر و حمزه « سَتَعْلَمُونَ » با تاء خوانده اند ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 380 ) . قرائت با تاء ممكن است خطاب حضرت صالح به آن‌ها باشد ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 689 ) . آيه قبل « أَ أُلْقِيَ الذِّكْرُ عَلَيْهِ مِنْ بَيْنِنا بَلْ هُوَ كَذَّابٌ أَشِرٌ » ( قمر : 25 ) كه كلام مشركين در مورد حضرت صالح عليه السلام را ذكر مىكند مؤيد اين وجه است . و ممكن است به تقدير « قُل لَهُم سَتعلمون غدا » باشد ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 297 ) . برخى از مفسران نيز آن را التفات از غيبت به خطاب دانسته اند ( قمى مشهدى ، 1368 ش ، ج 12 ، ص 543 ) .

تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « سَيَعْلَمُونَ » را به دو وجه « سَيَعْلَمُونَ » و « سَتَعْلَمُونَ » قرائت كرده اند . منابع احتجاج قراءات ، هر دو وجه قرائى را هماهنگ با سياق آيات مىدانند . به نظر مىرسد قرائت مشهور هماهنگ با سياق آيات است . خداوند متعال پس از نقل كلام قوم صالح كه وى را كذاب خواندند : « أَ أُلْقِيَ الذِّكْرُ عَلَيْهِ مِنْ بَيْنِنا بَلْ هُوَ كَذَّابٌ أَشِرٌ » ( قمر : 25 ) ، در سه آيه بعد « سَيَعْلَمُونَ غَداً مَنِ الْكَذَّابُ الْأَشِرُ » ( قمر : 26 ) و « إِنَّا مُرْسِلُوا النَّاقَةِ فِتْنَةً لَهُمْ فَارْتَقِبْهُمْ وَ اصْطَبِرْ » ( قمر : 27 ) و « وَ نَبِّئْهُمْ أَنَّ الْماءَ قِسْمَةٌ بَيْنَهُمْ كُلُّ شِرْبٍ مُحْتَضَرٌ » ( قمر : 28 ) حضرت صالح را مورد خطاب قرار داده و در مورد قوم ثمود با او سخن مىگويد . بنابراين هر سه آيه در يك سياق واحدى قرار دارند كه متكلم خداوند و مخاطب حضرت صالح و موضوع مورد بحث مشركان از قوم ثمود و عذاب آن هاست كه به وجه غائب بيان شده است . بنابراين قرائت « سَيَعْلَمُونَ » با ياء هماهنگ با سياق آيات است .

77 . ( قُلْ هُوَ الرَّحْمنُ آمَنَّا بِهِ وَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْنا فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ هُوَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ ) ( ملك : 29 )

« بگو : « اوست خداى بخشايشگر ، به او ايمان آورديم ، و بر او توكّل كرديم . و به زودى خواهيد دانست چه كسى است كه خود در گمراهى آشكارى است » .

فعل « فَسَتَعْلَمُونَ » به دو وجه « فَسَتَعْلَمُونَ » و « فَسَيَعْلَمُونَ » قرائت شده است :