مزارات فرزندان بلا فصل ائمه ( ع ) در عراق ( فارسى ) — الصفحة ١٥٢

زندگانى قاسم

اگرچه آثارى از جعل و داستان‌پردازى در آنچه صاحب شجره طوبى بيان كرده است ، مشاهده نمىشود ، اما بر فرض صحت اين قول ، نمىتوان پذيرفت كه اين ماجرا مربوط به قاسم بن موسى ( ع ) باشد ؛ زيرا همچنان كه اشاره شد ، او در زمان حيات پدر بزرگوارش ، وفات يافت . عده‌اى بدون ارائه سند و مأخذ ، افزون بر آن نوشته‌اند كه حضرت امام رضا ( ع ) فرمود : « من لم يقدر علي زيارتي فليزر أخي القاسم » ؛ « كسى كه نتواند مرا زيارت كند ، پس برادرم قاسم را زيارت نمايد » . « 1 »

بر اين اساس ، « على بن يحيى بن حديد حسينى » ، اين روايت مرسل را به شعر درآورده و چنين سروده است : « 2 »

ايّها السيد الذي جاء فيه * قول صدق ثقاتنا ترويه

بصحيح الاسناد قد جاء حقا * عن أخيه لأمّه و أبيه

إنني قد ضمنت جنّات عدن * للّذي زارني بلا تمويه

و إذا لم يطق زيارة قبري * حيث لم يستطع وصولًا إليه

فليزر إن اتاق قبر أخي * القاسم و ليحسن الثناء عليه

شيخ عباس قمى پس از ذكر اين روايت ، مىنويسد :

اين خبر ، در جايى ديده نشده و تاكنون ، كسى از اصل آن ، نشانى نداده است ؛ و لكن بزرگى جلالت و علوّ مرتبت جناب قاسم ، زياده از آن است كه براى ترغيب به زيارتش ، به اين خبر بى اصل و نشان ، متمسّك شد . « 3 »

( 1 ) . ناسخ التواريخ ، ج 3 ، ص 186 ؛ اختران تابناك ، ج 1 ، ص 383 . ( 2 ) . مراقد المعارف ، ج 2 ، ص 189 . ( 3 ) . تحفة الاحباب ، ص 393 .