ترجمه و شرح باب حادى عشر ( فارسى ) — الصفحة ١٩٤

[ 3 . وجوب امر به معروف و نهى از منكر ]

بالثّاني .

احتجّ الشيخ بعموم الوجوب من غير اختصاص بقوله تعالى : كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ [ آل عمران / 110 ] .

احتجّ السيّد بانّ المقصود وقوع الواجب و ارتفاع القبيح ، فمن قام به كفى عن الآخر في الامتثال ، و لقوله تعالى : وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ [ آل عمران / 104 ] .

البحث الثّاني في شرائط وجوبهما ، و ذكر المصنّف هنا أربعة :

الأوّل ، علم الآمر و النّاهي بكون المعروف معروفا و المنكر منكرا ، إذ لو لا ذلك لأمر بما ليس بمعروف ، و نهى عمّا ليس بمنكر .

است كه واجب عينى است ، و سيّد گفته است كه واجب كفايى مىباشد .

شيخ دليل آورده كه آيهء « شما بهترين امّتى هستيد كه براى مردم پديدار شده‌ايد :

به معروف فرمان مىدهيد و از منكر بازمىداريد » [ آل عمران / 110 ] عموميت داشته به فرد خاصى اختصاص ندارد .

سيّد استدلال كرده است كه مقصود شارع آن است كه واجب تحقق يابد و قبيح واقع نشود . از اين‌رو ، هرگاه كسى به اين وظيفه قيام كند ، بار آن از ديگران برداشته مىشود ، به دليل آيهء « بايد از ميان شما گروهى [ مردم را ] به نيكى بخوانند و به معروف وادارند و از منكر بازدارند . » [ آل عمران / 104 ]

دوم : دربارهء شرايط وجوب امر به معروف و نهى از منكر است . مؤلف در اينجا چهار شرط ذكر كرد :

1 . آگاهى امركننده و نهىكننده به معروف بودن معروف و منكر بودن منكر .

زيرا اگر از اين امر آگاه نباشد ممكن است به آنچه در واقع معروف نيست [ و او مىپندارد كه معروف است ] وادارد و از آنچه در واقع منكر نيست [ و او گمان برده منكر است ] بازدارد .