ترجمه و شرح باب حادى عشر ( فارسى ) — الصفحة ١٩٠

[ 2 . وجوب توبه ]

المسلمون ، لأنّ ذلك جميعه أخبر به الصّادق عليه السّلام مع عدم استحالته في العقل ، فيكون حقّا ، و هو المطلوب .

[ 2 . وجوب التوبة ]

قال : و وجوب التّوبة .

أقول : التّوبة هي النّدم على القبيح في الماضي ، و التّرك له في الحال ، و العزم على عدم المعاودة إليه في استقبال .

و هي واجبة لوجوب النّدم إجماعا على كلّ قبيح أو إخلال بواجب ، و لدلالة السّمع على وجوبها ، و لكونها دافعة للضّرر ، و دفع الضّرر و إن كان مظنونا واجب ، فيندم على القبيح لكونه قبيحا ، لا لخوف النّار و لا لدفع الضّرر عن نفسه و إلّا لم تكن توبة .

ثمّ اعلم ، أنّ الذّنب إمّا في حقّه تعالى أو في حقّ آدميّ .

مىباشد . زيرا از همهء اين امور ، گويندهء راستگو خبر داده ، و وقوعش از نظر عقل امتناعى ندارد ، پس حق خواهد بود ، و مطلوب ما همين است .

[ 2 . وجوب توبه ]

[ 2 . وجوب توبه ]

متن : و [ از چيزهايى كه پيامبر فرموده ] وجوب توبه [ است ] .

شرح : توبه عبارت است از پشيمانى بر كار قبيح انجام‌شده در گذشته و ترك آن در زمان حال ، و تصميم بر عدم بازگشت به آن در آينده .

توبه واجب است ، چون پشيمانى برهرقبيحى يا ترك واجبى به اجماع واجب است ، و به جهت دلالت نقل بر وجوب آن ، و به جهت آنكه دفع‌كنندهء ضرر است ، و دفع ضرر ، هرچند ضرر مظنون ، واجب مىباشد . پس بايد از ارتكاب قبيح به خاطر قبيح بودنش ، پشيمان شود ، نه به جهت ترس از آتش و يا دفع ضرر از خودش ، و در غير اين صورت ، توبه نخواهد بود .

بايد دانست كه گناه يا در حق خداى متعال است و يا در حق آدمى .