ترجمه و شرح باب حادى عشر ( فارسى ) — الصفحة ١١١

[ شرايط حسن تكليف براى مكلف چيست ؟ ]

و قوله : « على ما فيه مشقّة » احتراز عمّا لا مشقّة فيه ، كالبعث على النكاح المستلذّ و أكل المستلذّات من الأطعمة و الأشربة .

و قوله : « به شرط الإعلام » أي به شرط إعلام المكلّف بما كلّف به ، و هو من شرائط حسن التكليف . و شرائط حسنه ثلاثة :

الأوّل ، عائد إلى التّكليف نفسه و هو أربع :

الأوّل ، انتفاء المفسدة فيه لأنّه قبيح .

الثاني ، تقدّمه على وقت الفعل .

الثّالث ، إمكان وقوعه لأنّه يقبح التكليف بالمستحيل .

الرّابع ، ثبوت صفة زائدة على حسنه ، إذ لا تكليف بالمباح .

الثّاني ، عائد إلى المكلّف ، و هو فاعل التكليف ، و هو أربع :

عبارت « به سوى آنچه درش سختى است » براى خارج كردن چيزى است كه درش سختى نيست ، مانند برانگيختن فرد به نكاح خوشايند و خوردن غذاها و نوشيدنىهاى لذيذ .

« به شرط اعلام » يعنى به شرط آنكه مكلّف از آنچه بدان تكليف شده آگاه شود ، و اين از شرايط نيكو بودن تكليف است . شرايط حسن تكليف سه است :

[ شرايط حسن تكليف براى مكلف چيست ؟ ]

[ شرايط حسن تكليف براى مكلف چيست ؟ ]

شرط نخست ، به خود تكليف بازمىگردد و آن چهار چيز است :

1 . منتفى بودن مفسده در آن ، چون [ تكليف به كارى كه مفسده دارد ] قبيح است .

2 . مقدم بودن آن بر زمان فعل .

3 . امكان وقوع آن ، چون تكليف به كار محال ، قبيح است .

4 . ثبوت صفتى زايد بر حسن آن ، چون تكليف به مباح تعلّق نمىگيرد .

شرط دوم ، به تكليف‌كننده ، يعنى فاعل تكليف ، بازمىگردد ، و آن چهار چيز است :