ترجمة الحقائق ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٨

فصل [ در خلاصى از آفت مال ]

اوّل : آنكه مقصود از مال را بداند و بداند « 1 » كه از براى چه آفريده شده و بداند كه چه احتياج به مال است تا كسب و ضبط نكند مگر قدر حاجت را .

دوم : رعايت مداخل مال را بنمايد تا آنكه از « 2 » حرام محض يا آنچه حرام بر وى غالب باشد اجتناب كند « 3 » و از راه‌هاى مكروهه كه قادح در مروّت است اجتناب نمايد .

سيُم : رعايت مخارج را بكند و « 4 » در خرج كردن ميانه‌روى بكند ؛ نه اسراف كند و نه تنگ گيرد ، خداى عزّ وجلّ در قرآن مجيد در مدح مؤمنان فرموده : « وَ الَّذِينَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كانَ بَيْنَ ذلِكَ قَواماً » « 5 » يعنى مؤمنان آن جماعتند كه هرگاه انفاق كنند اسراف نمىكنند و تنگ نمىگيرند بلكه ميانه‌روى مىكنند .

و در حديث نبوى « 6 » وارد شده كه : هر كه « 7 » ميانه روى كند پريشان نمىشود « 8 » .

چهارم : آنكه هرچه را از حلال كسب كرده در جايى كه حقّ باشد صرف كند و به غير حقّ صرف نكند ؛ از براى آنكه گناه كسب كردن به ناحقّ با صرف كردن در ناحقّ برابر است .

پنجم : آنكه در دادن و ندادن و انفاق و امساك « 9 » اصلاح نيّت خود بكند ؛ پس هرچه را اخذ كند به آن نيّت اخذ كند كه استعانت بجويد به آن بر عبادت ، و واگذارد آنچه را وامىگذارد به آن نيّت كه به آن « 10 » بىرغبت و آن را حقير شمرد . و هرگاه اينها را محافظت نمايد وجود

[ m . a 58 ]

مال ضررى نمىرساند .

( 1 ) . s - و بداند . ( 2 ) . a - از . ( 3 ) . كند / a s نمايد . ( 4 ) . s - و . ( 5 ) . فرقان : 67 . ( 6 ) . a s + صلّى اللَّه عليه وآله . ( 7 ) . هركه / m هرگاه . ( 8 ) . الخصال : 620 . عدّة الداعي : 74 . مسند أحمد 1 : 447 . ( 9 ) . s a + و ! ( 10 ) . s - نيّت كه به آن .