خزائن ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٩

شبهة فى الميزان و جوابها

باسم منصور :

بىروى مهى منشين اينك من ايمائى * بگذر ز در صوفى گر هست تو را راهى

مراد از در صوفى لفظ فى است .

باسم

ابوالعمالى :

تا شرف دل بر گرفت از ابرويش در طى آن * محو شد ز آغاز و انجام دو عالم نقش غم

چون دل ابروى بر داشته شود ابوى ماند ، و مراد از دو عالم عالم عالم است و عين اول و ميم ثانى كه نقش غم است چون برداشته شود المعال بماند و چون با ابوى ضم شود أبوالمعالى بماند .

باسم

جمال الدين :

چو نام نيك را هستى طلبكار * نخست از جود زن بر مال و دينار

نخست جود جيم است چون بر مالى زنى جمال شود و چون دين به او آورى جمال دين شود .

باسم

قيصر :

يار در قصر ار نباشد نام نيكش گفته شد * گوهر دانش بالماس تفكر سفته شد

چون يار در قصر درآيد بى « ار » قيصر شود .

باسم

منوچهر :

بى روى تو خورشيد به وجهى ننشيند * مه بىطرف روى تو در نور چه بيند

مراد از مه بىطرف ميم است و چون در نور چه ديده شود نو چهر شود و با ميم منوچهر شود .

باسم

على :

ديده را نيست سرخواب به بيدارى بخت * تا خيال تو قدم در حرم ديده نهاد

ديده يعنى عين را كه سر خواب يعنى سرنوم نباشد « عى » شود و چون كه قدم خيال كه « ل » است در او نهند على شود .

أيضا

باسم على :