الرسالة السعدية ( رساله سعديه ) ( فارسى ) — الصفحة ١٦

مقدّمهء دوّم بحث در بيان حرام بودن قبول قول « 1 » غير ، بىدليل و برهان

أمّا النقل : فقوله « 1 » تعالى : قُلِ انْظُرُوا ، أَ وَ لَمْ يَتَفَكَّرُوا ؛

و دلالت دارد بر قول اوّل - كه آن اعتقاد مستفاد از حجّت در مسائل اصوليه است نقل و عقل :

امّا نقل مثل « 2 » آنكه « 3 » فرموده است بندگان را

/ 7 A /

به نظر و فكر 7 ؛ يعنى دليل ؛ و دليل در اصطلاح منطقيين عبارت است از ترتيب تصديقات معلومه كه موصل باشند به تصديقات كه مجهول باشند « 4 » ، مثل آنكه : « عالم متغيّر است و هرچه متغيّر است ، حادث ؛ پس عالم حادث باشد » و « هرچه حادث است ، محدث مىخواهد ؛ پس عالم را محدث و صانع باشد كه پروردگار عالميان است » و پروردگار عالميان امر كرده است بندگان را به نظر و دليل ؛ و امر از براى وجوب است . پس نظركردن به مخلوقات كه شناخته شوند به خالق كاينات ، بر مكلّفين واجب باشد . 8

إِنَّا وَجَدْنا آباءَنا عَلى أُمَّةٍ وَ إِنَّا عَلى آثارِهِمْ مُقْتَدُونَ « 5 » ،

يعنى : « گفتند كفّار كه ما پدران خود را يافته‌ايم به اعتقادى ، و ما بر اثر ايشان و راه ايشان مىرويم » كه مذمّت نموده اينان را به تقليد پدران خود .


( 1 ) . س : قوله . ( 2 ) . س : - است نقل و عقل امّا نقل مثل . ( 3 ) . س : كه . ( 4 ) . س : باشد . ( 5 ) . س : مهتدون .