الرسالة السعدية ( رساله سعديه ) ( فارسى ) — الصفحة ١٢١

بحث هفتم در بيان آنكه خداى تعالى عذاب نمىكند غيرى را بر فعل كه از او صادر نشده باشد

[ الف . ] طايفه‌اى برآن‌اند كه خداى تعالى عذاب نمىكند احدى را از خلق خود مگر بر فعل كه صادر شده باشد از او ؛ و مستحقّ عقاب باشد .

[ ب . ] و ديگران بر آن رفته‌اند كه بتحقيق عذاب مىكند بنده را به فعل كه از او صادر نشده باشد ، بلكه آن فعل از خداى تعالى صادر شده باشد .

و مذهب اوّل درست‌تر و پاكتر است و الّا لازم مىآيد ظلم و جور و تعدّى از خداى تعالى ؛ بتحقيق هرعاقل حكم مىكند به ظلم آن‌كه چنين عمل كند . پس واجب است

/ 48 B /

بر هرعاقل كه خود را پاكيزه دارد و دور گرداند از اين گفتنكهاى كفر كفره .

و لأنّ من له أدنى بصيرة يحكم حكما ضروريّا بأنّ اللّه تعالى يقبح منه تعذيب الأطفال على ألوانهم و خلقهم و صورهم بأعظم مراتب العذاب ؛ و أنّه لو فعل ذلك لكان من أعظم الجائرين ، تعالى اللّه عن ذلك ؛ و لا فرق بين فعل العبد و لونه ؛ فإنّهما جميعا صادران منه تعالى عندهم .

و بتحقيق آن كسى را كه اندك بينايى باشد ، حكم مىكند حكم بديهى بىفكر به آنكه قبيح است عذاب طفلان از خداى تعالى كه چرا رنگ شما سياه است يا سفيد ؟ و خلقت شما چرا چنين است ؟ و صورت شما چرا چنان ؟ عذاب سخت ؛ و بر تقدير وقوع ، بزرگترين ستم‌كنندگان