الرسالة السعدية ( رساله سعديه ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٣

بحث دوّم در قدم و حدوث كلام است

الواحد منّا فى منزله منفردا و ينادى : « يا غانم ! قم و يا سالم ! كل و

/ 29 B /

يا إقبال ! اكتب » فإذا سئل : لمن تخاطب ؟ » فقال :

« لعبيد اريد شرائهم بعد سنين متعدّدة » عدّه العقلاء سفيها .

و لا شكّ فى أنّ العالم معدوم فى الأزل ؛ فلو قال اللّه تعالى فيه : يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ ، يا أَيُّهَا النَّبِيُّ اتَّقِ اللَّهَ ، يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ لكان سفيها ، تعالى اللّه عن ذلك علوّا كبيرا .

چهارم : در ابطال قول اشاعره آنكه اگر كلام خدا قديم باشد ، لازم مىآيد سفه و نادانى . زيرا كه خدا بود و هيچ نبود . پس كلام خدا در اين حالت ، « 1 » خطاب با معدوم خواهد بود و خطاب با معدوم كمال سفاهت و جهالت است . مثلا شخصى در گوشهء خلوت نشسته ، گويد : « اى غانم ! برخيز و اى سالم ! بخور « 2 » و اى اقبال ! كتابت كن » ، چون از او پرسند كه خطاب تو با كيست ؟ گويد : « غلام چند خواهم خريد به اين نامها ، خط يا لسان خواهم كرد » ، عقلا او را سفيه خوانند . زيرا كه خطاب با معدوم خواهد بود و خطاب با معدوم كمال سفاهت و جهالت است .

و ديگر : در قرآن مجيد فرموده كه : « اى مردمان ! از پروردگار خود بترسيد » و « اى پيغمبر ! از خدا بترس » و « اى رسول ! برسان آنچه نازل

( 1 ) . س : - پس كلام خدا در اين حالت . ( 2 ) . س : بنشين .