دُر ثمين ترجمهء كشف اليقين علامه حلى ( فارسى ) — الصفحة ١٦٥

بحث ششم در ذكر اندكى از كلام معجز نظام اسد اللّه الغالب ، امام المشارق و المغارب ، امير المؤمنين ، علىّ بن ابى طالب صلوات اللّه عليه

عقل او ، چنانچه مگس در بافتهء عنكبوت كه از ضعف ممكن نيست كه خلاص شود از آن . )

« لا يدرى أصاب أم أخطأ ؛ فإن أصاب خاف أن يكون قد أخطأ ؛ و إن أخطأ رجا أن يكون قد أصاب . » ( « نمىداند كه به صواب حكم مىكند يا به خطا امر مىنمايد . پس اگر به حسب اتّفاق به صواب حكم كرده باشد در آن ، مىترسد كه خطا كرده باشد ؛ و اگر به خطا حكم كرده باشد در آن ، اميدوار است كه صواب گفته باشد . » )

« جاهل خبّاط جهلات ، عاش ركّاب عشوات ، لم يعضّ على العلم بضرس قاطع . » ( « نادانى است بسيار خبطكننده در ميان نادانان ، رونده در ظلمات جهل به ديدهء ضعيف ناتوان ، سوار بر شترهايى كه پيش راه خود را نبينند » و

/ 65 A /

اين كنايه است از غلطهاى آن جاهل نادان كه استنتاج نمىتوان نمود نور حقّ را از ظلمات شبهات ، الّا نتيجه‌اى ضعيف و ركيك ، به جهت نقصان ضوء نور بصيرت او ، « نگزيده علم و دانش را به دندان برنده » يعنى دندان او به هيچ علمى نرسيده و طعم دانش را ذايقهء او نچشيده ؛ و اين كنايه است از عدم ايقان او بر قوانين شرعيّه و عدم وقوف او بر مسائل دينيّه ، همچنان‌كه كسى كه مضغ طعام نيك نمىتواند كرد ، از آن حظّى و انتفاعى ندارد ؛ او نيز به جهت تصحيف اخبار و روايات و نيك نفهميدن احاديث و آيات ، منتفع نمىتواند شد . )

« يذرى الروايات إدراء الريح الهشيم . » ( « مىافكند روايتها را بىوقوفانه ، مانند افكندن باد گياه خشك شدهء شكسته را » يعنى : همچنان‌كه باد هشيم را منتشر مىسازد ، و انتفاع از او سلب مىنمايد ؛ او نيز علوم و روايات از انتفاع به