اخلاق ناصرى ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٧
فصل دوم در فضيلت محبت كه ارتباط اجتماعات بدان صورت بندد و اقسام آن
و اما محبت برادران با يكديگر از جهت اشتراك بود در يك سبب
و بايد كه محبت ملك رعيت را محبتى بود ابوى ، و محبت رعيت ملكرا محبت بنوى ، و محبت رعيت يكديگر را محبت اخوى ، تا شرايط نظام ميان ايشان محفوظ ماند .
و مراد از اين سبب آنست كه ملك با رعيت در شفقت و تحنن و تعهد و تلطف و تربيت و تعطف و طلب مصالح و دفع مكاره و جذب خير و منع شر ، بپدران مشفق اقتداء كند .
و رعيت در اطاعت و نصيحت و تبجيل و تعظيم او ، بپسران عاقل ، و در اكرام و احسان با يكديگر ببرادران موافق ، هريك به قدر استحقاق و استيجابى خاص كه وقت و حال اقتضاء كند با عدالت بتوفيهء حظ و حق هريك قيام نموده باشد و نظام و ثبات يافته .
و الا اگر زياده و نقصان راه يابد و عدالت مرتفع گردد ، فساد ظاهر شود و رياست ملك رياستى تغلبى گردد ، و محبت بمبغضت مبدل شود ، و موافقت بمخالفت ، و الفت بنقار ، و تودد بنفاق ، و هركسى خير خود خواهد اگرچه بر ضرر ديگران مشتمل بود ، تا صداقت باطل گردد و هرج و مرج كه ضد نظام بود پديد آيد .
و محبتى كه از شايبهء انفعالات و كدورات و آفات منزه بود ، محبت مخلوق بود خالق را . و اين محبت جز عالم ربانى را نتواند بود .
و دعاوى غير او ببطلان و تمويه موصوف باشد ، چه محبت بر معرفت موقوف بود و محبت كسى كه به دو عارف نباشد و بر ضروب انعام متواتر و وجوه احسان متوالى او كه بنفس و بدن ميرسد واقف نه ، چگونه صورت بندد بلى تواند بود كه در توهم خود نيز نصب كنند و او را خالق و معبود خود شناسند پس بمحبت و طاعت او مشغول شوند و او را محض توحيد و مجرد ايمان شمرند