عربى سرايان آذرى زبان ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٥
99 : يوسف دهخوارقانى
ميرزا يوسف استاد نادر ميرزاى قاجار بود و نادر ميرزا او را با اين الفاظ وصف مىكند :
« أستادنا الأعظم ، وحيد الزمان و نادر العصر ، در فنون اوست بىمانند ، و به ترسّل دانشمند ، فقيه بلند پايه ، و در علم اصول سرمايه ، شاعر و لغوى در علم معانى و بيان ، سخت بصير در معقول .
اكنون به فضايل آراسته به تبريز از اين بزرگ‌مرد نباشد . من به تلميذى او فخرها دارم . سال‌ها به عراق عرب بود به آستانه‌ى حضرت سيدالشهداء حسين ( ع ) و به غرى بود به درگاه امير المومنين على ( ع ) چند سال است كه به آذر آبادگان آمده ، توطّن به تبريز فرموده .
اين بزرگ‌مرد بدين ملك چون گوهرى باشد كه به پارگين افكنده بُوَد . او به دهخوارقان و اروميه بس جليل است . »
نامبرده به سال 1307 ق در تبريز بدرود حيات گفت .
ميرزا ابو الحسن و ميرزا ابو القاسم ، دو فرزند دانشور وى بودند . ميرزا ابو القاسم ضياء العلما همانى است كه در عاشوراى سال 1330 ق به همراه ثقة الاسلام تبريزى به دار آويخته شد .
منابع
آذرشهر ( دهخوارقان ) 241 - 242 ، 264 ، 248 - 253
تاريخ جرايد و مجلات ايران 1 / 170
تاريخ و جغرافياى دارالسلطنة تبريز 213
تبريز ما 2 / 884 - 886
دانشمندان آذربايجان 604
رجال بامداد 1 / 58 - 59
روضات الجنان 2 / 73 - 75 ، 544 - 545