تفسير فاتحة الكتاب ( فارسى ) — الصفحة ٤٢
عناوين بخش :
كه ؛ خداى تعالى ! دربارهء آنها فرموده :
[ بگو : اى أهل كتاب ! در دينتان ، - بناحق - غلو نكنيد . و از هواى نفس گروهى كه ؛ قطعا ! پيش از اين ، گمراه شدند ! و ( مردم ) زيادى را گمراه كردند ! و از ميان راه راست ، بدور افتادند ! تبعيّت نكنيد . ] « 1 »
و ( اين گروه ، ) همان مسيحيان‌اند ، . . . » « 2 »
خدا فرمود :
« آيا توجّه نكردى به كسانى كه ؛ در ولايت گروهى درآمدند كه خدا ، بر آنها غضب كرده است ! . » « 3 »
اين آيه ، مؤيّد است كه ؛ يهود ، در زمرهء [ غضب‌شدگان ] اند . ( أهل نظر ) معتقدند كه ؛ منظور اين آيه ، گروهى از منافقين است كه تحت ولايت يهود بودند ، و أسرار مؤمنين را نزد آنها فاش ميكردند . « 4 »
در سورهء ممتحنه ، فرمود :
« اى كسانى كه ؛ إيمان آورديد ! در ولايت گروهى نباشيد كه ؛ خدا ، بر آنها غضب كرده است ! . » « 5 »
اين آيه - نيز - مؤيّد همان است . و از آنگروه ، منظور ، يهود است ، چنان كه ؛ مفسّرين ، بر آن تصريح دارند . « 6 »
و امّا ؛ وجه دوّم :
روايت از إمام صادق عليه السّلام ، بر آن ، دلالت دارد . فرمود :
« غضب‌شدگان ، ناصبىهايند ! و گمراهان ، شك‌كنندگان‌اند ! - آنان كه ؛ در حقّ إمام ، معرفت و شناسائى ندارند ! . » « 7 »
و إمام رضا عليه السّلام ، فرمود :
( 1 ) - « قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ غَيْرَ الْحَقِّ وَ لا تَتَّبِعُوا أَهْواءَ قَوْمٍ قَدْ ضَلُّوا مِنْ قَبْلُ وَ أَضَلُّوا كَثِيراً وَ ضَلُّوا عَنْ سَواءِ السَّبِيلِ . » مائده ، آيه 77 ( 2 ) - حديث ، - تماما - در فصل سوّم ( پاورقى 5 ) آمده است . ( 3 ) - « أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْماً غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ . . . » مجادله ، آيه 14 ( 4 ) - مجمع البيان ، جلد 9 ، صفحه 253 ، و تفسير رازى ، جلد 29 ، صفحه 309 ( 5 ) - « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَوَلَّوْا قَوْماً غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ . . . » ممتحنه ، آيه 13 ( 6 ) - دراين‌باره ، بكتب زير ، مراجعه شود : تفسير خازن ، ( جلد 4 ، : 280 ) و تفسير كشّاف ، ( جلد 4 : 95 ) و مجمع البيان ( جلد 9 : 276 ) و سيوطى ، آن را در كتابش ( الدّرّ المنثور ، جلد 6 : 211 ) آورده و إظهار مىكند : « إبن إسحاق ، و إبن منذر ، از [ إبن عبّاس رضى اللّه عنه ] ، آورده‌اند كه : [ عبد اللّه بن عمر ، و زيد بن حارث ، به رجالى از يهود ، دوستى و مودّت إظهار ميكردند ، خداوند ، اين آيه را نازل فرمود : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَوَلَّوْا قَوْماً غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ . . . ] » ( 7 ) - عليّ بن إبراهيم قمى ، در تفسيرش - جلد أوّل ، صفحه 29 - روايت كرده كه : « پدرم ، از محمّد بن أبي عمير ، از إبن أذينه ، برايم گفت كه ؛ إمام صادق عليه السّلام ، دربارهء [ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ و غير الضَّالِّينَ ] فرمود : غضب‌شدگان ، ناصبىهايند ! و گمراهان ، شك‌كنندگان‌اند ! - آنان كه ؛ در حقّ إمام ، معرفت و شناسائى ندارند ! » و آن را [ مجلسى ] در بحار ، جلد 92 : 230 ، و [ حويزى ] در تفسير نور الثّقلين ، جلد 1 : 20 ، روايت كرده‌اند .