تفسير فاتحة الكتاب ( فارسى ) — الصفحة ١٥٤

أمير المؤمنين عليه السّلام ؛ همان صراط مستقيم است !

« موسى بن جعفر بن وهب بغدادى ، از عليّ بن أسباط ، از محمّد بن فضيل ، از أبو حمزه ثمالى ، بما گفت :

از إمام صادق عليه السّلام ، از آيهء [ قالَ هذا صِراطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ ] پرسيدم ، فرمود :

به خدا قسم ! على عليه السّلام است . و او ، به خدا قسم ! ميزان و [ صراط مستقيم ] است . » « 1 »

و أبو الحسن - محمّد بن أحمد بن علىّ بن الحسين بن شاذان - در مناقب صدگانهء أمير المؤمنين عليه السّلام ، گفته :

« ( منقبت ) هشتاد و پنجم : از جعفر بن محمّد ، از پدرش از علىّ بن الحسين ، روايت است كه : عمر بن خطّاب ، مقابل پيامبر أكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ، ايستاد و گفت :

راستيكه تو ، همواره به علىّ بن أبيطالب عليه السّلام ميگوئى : [ تو ، نسبت به من ، بمنزلهء هارون ، نسبت بموسىئى ] و حال آنكه ؛ هارون ، در قرآن ، يادآورى شده ! و على ، يادآورى نشده ! .

پيامبر أكرم فرمود :

اى خشن ! اى پشت كوهى ! راستى ؛ نميشنوى كه خدا ميفرمايد :

هذا صِراطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ » « 2 »

و از أبو جميله ، روايت است كه ؛ إمام صادق عليه السّلام ، از إمام باقر ، از برادرش ، دربارهء [ هذا صِراطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ ] فرمود :

« او ، أمير المؤمنين عليه السّلام است » « 3 »

* * 6 - « فَاسْتَمْسِكْ بِالَّذِي أُوحِيَ إِلَيْكَ إِنَّكَ عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ » « 4 » كلينى در [ أصول كافى ] جلد 1 : 416 از محمّد بن يحيى ، از محمّد بن حسين ، از نضر بن شعيب ، از خالد بن مادّ ، از محمّد بن فضل ، از ثمالى ، روايت مىكند كه ؛ إمام باقر عليه السّلام فرمود :

« خدا ، به پيامبرش صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - بوحى خود - فرمود :

[ فَاسْتَمْسِكْ بِالَّذِي أُوحِيَ إِلَيْكَ إِنَّكَ عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ ]

( . . . حتما ! تو بر صراط مستقيمى ، يعنى : )

حتما ! تو بر [ ولايت على ] هستى . و على ، همان صراط مستقيم است . »

و إبن شهر آشوب ، آن را در [ المناقب ] جلد 3 : 74 يادآور شده و گفته :

« و آن ، بدينمعنى است كه ؛ علىّ بن أبيطالب عليه السّلام ، راه بسوى خدا است ! . چنان كه گفته مىشود :

فلانى [ باب السّلطان ] است ، هرگاه با او ، بسوى پادشاه ، رابطه برقرار شود .

آنگاه ؛ البتّه ! صراط ، همان است كه ؛ على بر آن مستقرّ است . آيهء [ صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ ] « 5 » بر اين حقيقت ، آشكارا دلالت دارد .

نعمتى كه در اين آيه ، مطرح است ؛

( 1 ) - بحار ، جلد 35 : 363 و تفسير برهان ، جلد 2 : 344 ( 2 و 3 ) - تفسير برهان ، جلد 2 : 344 ( 4 ) - زخرف ، آيه 43 ( 5 ) - فاتحه ، آيه 7