تفسير فاتحة الكتاب ( فارسى ) — الصفحة ١٥٣
أمير المؤمنين عليه السّلام ؛ همان صراط مستقيم است !
4 - « وَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ » « 1 » از جعفر بن أحمد ، از عبد الكريم بن عبد الرّحيم ، از محمّد بن على ، از محمّد بن فضيل ، از أبو حمزه ، از إمام باقر عليه السّلام ، روايت است در اينكه ؛ خدا ، به پيامبرش فرمود : [ ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ وَ لَا الْإِيمانُ وَ لكِنْ جَعَلْناهُ نُوراً ] « 2 »
« يعنى ؛ على را ، و على ، همان نور است . »
و فرمود :
« در اين گفتار خدا : [ هركه از بندگانمان را بخواهيم ، به آن هدايت ميكنيم ] « 3 » على ، منظور است . هركه از خلقش كه هدايت شد ، به او هدايت شد ! . و خدا به پيامبرش فرمود :
[ و البتّه ؛ حتما تو ! بصراط مستقيم ، هدايت ميكنى . ] « 4 »
يعنى : البتّه ، حتما تو ! به [ ولايت على ] فرمان ميدهى ! و به آن ، دعوت ميكنى ! . و على ، همان [ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ ] است . صراط خدا « 5 » يعنى : على » « 6 »
و از محمّد بن همام ، از سعيد بن محمّد ، از عبّاد بن يعقوب ، از عبد اللّه بن هيثم ، از صلت بن حرّ ، روايت است كه :
« با زيد بن على نشسته بودم و ( اين آيه را ) خواند :
[ وَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ ]
گفت : قسم بپروردگار كعبه ! مردم ، بسوى على صلوات اللّه عليه ، هدايت شدند . از او گمراه شد ، هركه گمراه شد ! و به او هدايت جست ، هركه هدايت جست ! . » « 7 »
و صفّار ، از عبد اللّه بن عامر ، از أبو عبد اللّه برقى ، از حسن بن عثمان ، از محمّد بن فضيل ، از أبو حمزه روايت كرده كه إمام باقر عليه السّلام ، در اين آيه :
[ البتّه ، حتما تو ! به صراط مستقيم ، هدايت ميكنى ]
فرمود :
« البتّه ! حتما تو ، به [ ولايت على ] فرمان ميدهى ! و به آن ، دعوت ميكنى ! و او ، صراط مستقيم است » « 8 »
* * 5 - « هذا صِراطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ » « 9 » سعد بن عبد اللّه گفت :
( 1 ) - شورى ، آيه 52 ( 2 ) - شورى ، آيه 52 ( 3 ) - « نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشاءُ مِنْ عِبادِنا » شورى ، آيه 52 ( 4 ) - « وَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ » شورى آيه 52 ( 5 ) - « صِراطِ اللَّهِ » شورى ، آيه 53 ( 6 ) - تفسير قمى : 606 و بحار ، جلد 35 : 367 و تفسير برهان ، جلد 4 : 133 ( 7 ) - تفسير قمى : 606 و بحار ، جلد 35 : 369 و تفسير برهان ، جلد 4 : 134 ( 8 ) - تفسير برهان ، جلد 4 : 133 و غاية المرام ، جلد 1 : 246 ( 9 ) - حجر ، آيه 41