تفسير فاتحة الكتاب ( فارسى ) — الصفحة ١٤٣

تفسير فاتحة الكتاب در حديث إمام حسن عسكرى عليه السّلام

اى بندهء من ! حقوق برادرانت را أدا كردى ، و در آنچه بنفع تو بود ، بإستقصا و كنجكاوى آنها نپرداختى ، و من بخشنده‌تر و كريم‌تر و سزاوارترم به آنچه تو از باب كرم و مسامحه رفتار نمودى ! و من ، امروز ، بر آن حقّى كه ترا وعده دادم ، رفتار كنم ! و از رحمت و فضل بيكرانم بر تو افزون كنم ! و در كوتاهيت ببرخى از حقوقم بر تو كنجكاوى نكنم !

( إمام ) فرمود :

آنگاه ؛ ويرا بمحمّد و آل و أصحابش ملحق كند ! و او را از شيعيان برگزيدهء آنان قرار دهد ! .

سپس ( آن جناب ) افزود كه ؛ رسولخدا صلّى اللّه عليه و آله ، روزى بيكى از صحابهء خود فرمود :

اى بندهء خدا ! در راه خدا ، محبّت و دوستى كن . و در راه خدا ، بغض و كينه‌ورز . و در راه خدا ، موالات كن . و در راه خدا ، دشمنى كن . حقيقت اينست كه ؛ راهى به [ ولايت خدا ] جز به آن طريق ، إمكان ندارد . و هيچكس طعم إيمان را نيابد ، تا چنين شود ! - اگر چه ؛ نماز و روزه‌اش فراوان باشد - و تحقيقا ؛ برادرى مردم ، امروزه ، اكثرش در ( بارهء ) دنيا است ! بر اين أساس ، به يكديگر ، اظهار دوستى كنند ! و بر اين أساس ، بهمديگر ، خشم و كينه ورزند . و آن ، چيزى از خدا ، بىنيازشان نكند ! .

در اينهنگام ؛ مرد ( صحابى ) گفت :

يا رسول اللّه ! برايم چگونه مىشود كه بدانم ؛ يقينا و حتما ! در راه خدا ، موالات و دشمنى إبراز نمودم ! ؟ و ولىّ خدا كيست ؟ تا موالى او باشم ! ؟ و دشمن خدا كيست ؟ تا به او دشمنى ورزم ! ؟ .

رسولخدا صلّى اللّه عليه و آله ، بعلىّ بن أبيطالب عليه السّلام إشاره نمود و فرمود : آيا ؛ اينرا مىبينى ! ؟

گفت : آرى .

فرمود : ولىّ اين ، ولىّ خدا است ، پس موالى او باش ! و دشمن اين ، دشمن خدا است ، پس با او دشمنى كن ! . و با ولىّ اين ، موالات كن ! اگر چه براستى ؛ او ، قاتل پدر و فرزند تو است ! و با دشمن اين ، دشمنى كن ! اگر چه براستى ؛ او ، پدر و فرزند تو است ! .

دربارهء « غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَا الضَّالِّينَ »

أمير المؤمنين عليه السّلام فرمود :

خدا به بندگانش فرمان داد كه ؛ راه [ إنعام‌شدگان ] را از او ، درخواست كنند ! و ( گروه ممتاز إنعام‌شده ، ) همان پيامبران و صدّيقين و شهداء و شايستگان‌اند .

و ( دستور فرمود ) كه ؛ از راه غضب‌شدگان ، ( دورى كنند و ) پناهندگى بخواهند . و ( گروه غضب شده ، ) همان يهوداند ! كه خدا ، دربارهء آنها فرمود :

« آيا ؛ شما را به بدتر از آن - از حيث پاداش و جزا - نزد خدا ، آگاه كنم ! ؟

كسى ( بدترين جزا ، پاداش او است ) كه ؛ خداوند ، او را از در خويش رانده ! و بر او ، خشم و غضب كرده است ! . » « 1 »

و ( دستور فرمود : ) از طريق گمراهان ( دورى كنند و ) از او ، پناهندگى بخواهند . و آنها ، كسانىاند كه ؛

( 1 ) - « قُلْ هَلْ أُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِنْ ذلِكَ مَثُوبَةً عِنْدَ اللَّهِ مَنْ لَعَنَهُ اللَّهُ وَ غَضِبَ عَلَيْهِ » مائده ، آيهء 60