تفسير فاتحة الكتاب ( فارسى ) — الصفحة ١١٧

أحاديث [ سبع المثاني ]

پاورقى شمارهء - 1 صفحه 31

أحاديث [ سبع المثاني ]

أحاديث [ سبع المثاني ]

( 1 ) در تفسير عيّاشى - جلد 1 : 22 - از محمّد بن مسلم ميآورد كه ؛

« از إمام صادق عليه السّلام ، دربارهء [ وَ لَقَدْ آتَيْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي وَ الْقُرْآنَ الْعَظِيمَ ] « 1 » پرسيدم ، فرمود :

فاتحة الكتاب [ ( اينچنين است كه ) در آن ، گفتار و كلمات ، دوبار گفته مىشود . و رسولخدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود :

البتّه ! خدا ] از گنج بهشت ، به فاتحة الكتاب ، بر من منّت گزارد ! در آن [ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ] آيه‌اى است ، كه درباره‌اش ميفرمايد :

و هرگاه ؛ - در قرآن - پروردگارت را به يكتائيش ياد كردى ! ( منكرين حق ) با رويگردانى و نفرتى ! بقهقرى برگشتند ! « 2 »

و [ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ ] : دعاى أهل بهشت است ، هنگاميكه ؛ خدا را به حسن پاداش ، سپاسگزار شدند .

و [ مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ ] :

جبرئيل گفت : هرگز مسلمانى آن را نگفت مگر اينكه ؛ خدا و أهل آسمانهايش ، او را تصديق كردند .

[ إِيَّاكَ نَعْبُدُ ] : خالص و پاك نمودن عبادت است .

[ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ ] : برترين و بالاترين چيزى است كه ؛ بندگان ، حوائج خود را با آن ، طلب كردند .

[ اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ ] : راه أنبيا است . و همانها ؛ كسانىاند كه ؛ خدا ، بر آنان ، نعمت ، ارزانى داشته است .

غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ : يهوداند و [ غير الضّالّين ] ، مسيحيان . »

اين حديث را سيّد بحرانى ، در تفسير برهان [ جلد 1 : 42 و 51 ] و مجلسى ، در بحار [ جلد 92 : 237 ] و طبرسى در مجمع البيان [ جلد 1 : 31 ] نيز ، روايت كرده‌اند .

و يونس بن عبد الرّحمن از شخصى - مرفوعا - روايت كرده كه :

« از إمام صادق عليه السّلام دربارهء [ وَ لَقَدْ آتَيْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي وَ الْقُرْآنَ الْعَظِيمَ ] پرسيدم ، فرمود :

آن ، سورهء حمد است ، شامل هفت آيه . از آن آيات ؛ [ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ] است . و چون ؛ در دو ركعت ، تكرار مىشود ، همانا ؛ [ مثاني ] نامگذارى شده ! »

تفسير عيّاشى ، جلد 1 : 19 ، برهان جلد 1 : 42 .

*

( 1 ) - حجر ، آيهء 87 ( 2 ) - « . . . وَ إِذا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِي الْقُرْآنِ وَحْدَهُ وَلَّوْا عَلى أَدْبارِهِمْ نُفُوراً » إسراء ، آيه 46