جستارهايى فقهى و اصول با نگرشى بر آراء فقهاى ايران و عراق ( فارسى ) — الصفحة ٧٤

فصل اول : شرط در لغت

البيع » همراه باشد به معناى الزام كردن چيزى ضمن بيع است . البته همان مثل معروفى كه صاحب قاموس آورده را ايشان هم ذكر كرده و آنچه آنجا گفته شده اينجا هم مىگوييم كه بعيد نيست اطلاق « شرط » در اين مثل .

9 - در « معجم الوسيط » آمده :

( شَرَطَ ) الجَلدَ و نحوه شرطاَ : شَقَّه شَقّاً يسيراً . و - له امراً : التزمه . و عليه امراً : الزمه اياه . . .

( الشَّرْط ) ما يوضع ليلتزم به فى بيع و نحوه . . . .

( الشَرَط ) : العلامة . . .

الشريط : الحبل المفتول . و فتيلة السراج . « 1 »

10 - « الرائد » مىنويسد :

شَرَط يشرُطُ و يشرِطُ شَرطاً 1 - الجلد : شَقَّهُ . 2 - عليه امراً : الزمه اياه . 3 - له امراً : التزمه . . .

الشَّرط : 1 - مص . شرط . 2 - ما يوضع ليلتزم فى عمل او نحوه : « الاجتهاد شرطٌ للنجاح » . « 2 »

از معجم الوسيط آنچه كه ظاهر مىشود اينكه شرط تحمل هر دو معنا را دارد و مىتواند به معناى الزام ضمنى باشد و يا الزام و التزام مطلق . و همينطور است آنچه از الرائد بدست مىآيد .

11 - در « المنجد » آمده :

شرط عليه فى بيعٍ و نحوه : الزمه شيئاً فيه و شارطَه : شرط كلٌّ منهما على صاحبه . . . عاهده فى المعاملة على امر يلتزمه . . . .

( 1 ) . المعجم الوسيط ، المجلد الاول ، ص 479 - 478 . ( 2 ) . جبران مسعود ، الرائد ، ص 874 .