سؤال و جواب ( استفتائات و آراء سيد يزدى صاحب عروة الوثقى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٤٦

سؤال 720

استجابت دعاء در آيه شريفه " ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ " « 1 » و نحو اين ، با اين كه غالبا مستجاب نمىشود . پس لازم مىآيد كه خداوند عالم جلت عظمته دروغ گفته باشد ، تعالى عن ذلك . و أيضا وارد است بر أخبار كثيره كه وارد است در نمازها از براى قضاء حاجات و كشف كربات ، و أيضا معلوم است كه خداوند عالم جلت قدرته قاضي الحاجات ، منفس الكربات ، معطي السؤلات ، ولي الرغبات ، كافي المهمات است . و بنا بر اشكال مذكور لازم مىآيد خلاف بودن همه اينها .

جواب از همه اين است كه اينها از باب مقتضيات است ، نه علت تامه . و استجابت موقوف است به وجود شرائط و فقد موانع ، به اين كه اگر دعايى يا نمازى يا وردى يا ختمى فرضا علت تامه باشد براى قضاء حاجات بدون حاجت به شروط ، تعليم آن به عباد ، خلاف مصلحت و موجب اخلال نظام و هرج و مرج است ، چنانچه واضح است . و لذا اسم اعظم كه علت تامه است مخفى شده است . نسأل اللَّه تعالى العصمة من الزلل .

قد تم به حمد اللَّه تعالى و حسن توفيقه هذا الجزء و هو الجزء الأول من كتاب السؤال و الجواب من فتاوى سيد العلماء و المجتهدين ( السيد محمد كاظم الطباطبائي )

( 1 ) . سوره غافر ( مؤمن ) ، آيه 60 .