ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى ) — الصفحة ٥٤١

هداية الحمام .

ابو عبد اللّه بن حجّاج به دو مثل زده مىگويد :

قوموا فأهل الكهف مع * عبّود عندكم صراصر

يعنى : برخيزيد كه در گران خوابى شما اصحاب كهف با عبّود ، سوسك به شمار مىروند [ كه سراسر شب بيدار باشند ] .

نيل مصر .

نيل مصر .

[ در فراخى و بركت ] به روخانه نيل مثل زنند همان گونه كه به دريا مثل مىزنند . اعشى گفته :

فما نيل مصر إذ تسامى عبابه * و لا بحر سيحان « 1 » إذا راح مفعما

بأجود منه نائلا إنّ بعضهم * إذا سئل المعروف صدّ و جمجما

يعنى : ممدوح من چنان صاحب دهش و بخشش است كه نه رود نيل - با امواج خروشانش - و نه سيحون با آن جريان لبالب خود - ياراى برابرى با بخشندگى او را ندارند ، زيرا گاه باشد كه چون از آنها [ و بخشندگان ديگر ] بخشش خواهند ، نتوانند و از دهش باز مانند .

نيلوفر السّيروان

نيلوفر السّيروان

- ورد جور .

[ ه ]

[ ه ]

هاشميّات الكميت

هاشميّات الكميت

- حوليّات زهير .

هداية الحمام .

هداية الحمام .

به راهنمونى و راهدانى كبوتر مثل زنند . و كبوتر نامه‌بر در شام و عراق معروف است ، آن را به بهاى گران خريدارى مىكنند . از راههاى دور رها مىكنند و اخبار را نوشته [ به پاى او بسته بفرستند ] و پرنده نامه را به مقصد رسانده و پاسخ را مىآورد . جاحظ گويد : اگر كبوتر نامه‌بر - كه او را پيك اخبار قرار دهند - نبود چگونه ممكن بود مردم رقّه و موصل و بغداد و واسط مىتوانستند در يك روز از آنچه در بصره يا كوفه اتفاق مىافتاد باخبر شوند ، حتى گاه شده كه رويدادى بامداد در كوفه رخ داده و شامگاه همان روز مردم بصره از آن آگاهى يافته‌اند - و اين امر معروف است -


( 1 ) - ضبط ابراهيم صالح : بانقيا ( م . )