ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى ) — الصفحة ٤٤٠

كتّاب النثار .

عرب بهترين شنيده‌هاى خود را مىنويسند ، و بهترين نوشته‌هاى خود را به ياد مىسپارند و بهترين يادداشتهاى خود را مىگويند .

كاهنيّة باهلة

كاهنيّة باهلة

- عرّاف اليمامة .

كبد السماء .

كبد السماء .

استعارهء جگر [ يا دل ] آسمان از همان گونه است كه گويند عين السماء ، و أديم السماء ، و جلدة السماء ، و دمع السماء . شاعر گفته :

كالشّمس فى كبد السّماء محلّها * شعاعها فى سائر الآفاق

يعنى : [ ممدوح يا محبوب من ] مانند خورشيد است كه جايش در دل آسمان است و تابش آن به هر سوى كرانه‌ها گسترده .

كتّاب السّواد

كتّاب السّواد

- صوفيّة الدّينور .

كتاب اللّه .

كتاب اللّه .

ابن الرومى به اين اضافه تمثّل جسته و گفته :

و كأنّما يمناى حين تناولت * يمناك إذ صافحتنى بكتاب

أخذت كتاب اللّه و هو مبشّر * بكرامة الرّضوان يوم حساب

يعنى : چون دست راست من با دست راست تو - آن گاه كه همراه نامه‌اى با من مصافحه كردى - به هم رسيدند گويى نامهء خداوند را گرفت كه كرامت خشنودى خداوند را در روز حساب بشارت مىداد .

كتّاب النثار .

كتّاب النثار .

به كاتبان و دبيران گويند كه با دبيران ديگر رفت و آمد نكنند . و خوارزمى مىگفت : « فلان من أدباء الدّار و كتّاب النّثار » .

از شاعرانى كه اين تركيب را در شعر خود به كار برده ، ابن عروس است كه گفته :

و لمّا أن رأيتهم وقوفا * على الجسرين كالحدأ الضّوارى

سألت فقيل كتّاب و لكن * ألم تسمع بكتّاب النّثار !

يعنى : چون آنها را - مانند زغنهاى شكارى . . . - كه روى دو پل ايستاده‌اند ، ديدم ، پرسيدم كيانند ، گفتند دبيران ، ليكن كتّاب نثار آيا [ نام آنان را ] نشنيده‌اى ؟ [ مقصود اين است كه دبيران و نويسندگانى كه روى پل