ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٩
ضربة الجبان .
لانه مىسازد . حصين بن قعقاع گفته :
ترى الشّرّ قد أفنى دوأئر « 1 » وجهه * كضبّ الكدى أفنى براثنه الحفر
يعنى : چنان بينى كه شر تمام پيرامون صورت او راى از ميان برده ، مانند سوسمار كديه كه كندن زمين چنگالهايش راى فرسوده باشد .
ضحك الأفاعى .
ضحك الأفاعى .
خندهء ماران . ابو فرعون « 2 » گفته :
إنّ ابا فرعون زين الكوره * أحسن شىء طللا و صوره
يضحك إن مرّت به ممكوره * ضحك الأفاعى فى جريب النوره
يعنى : راستى كه ابو فرعون آرايش شهر است و تن و روى او زيباترين است .
چون زن زيبايى با ساقهاى پر گوشت و استوار بر او بگذرد - مانند خنديدن ماران كه در وادى شكوفه‌ها - مىخندد .
و مردم بغداد گويند : خنديدن گردو در ميان دو سنگ .
ضرائر الحسناء .
ضرائر الحسناء .
حاسدان و بدخواهان ، بزرگان و نيكان راى هم شويان و هوويان زيبايان مىخوانند . شاعر گفته :
حسدوا الفتى إذ لم ينالوا سعيه * فالقوم أعداء له و خصوم
كضرائر الحسناء قلن لوجهها * حسدا و بغضا انّه لدميم
يعنى : چون نتوانستند به پاى سعى و كوشش آن جوانمرد برسند به او حسد بردند ، بلى مردم دشمن و خصم اويند مانند هووهاى زن زيبا كه از روى حسد و كينه گويند چه زشت است او !
ضربة الجبان .
ضربة الجبان .
گويند از مرد بددل چون بترسد بپرهيزيد كه او در آن حال نه باقى مىگذارد و نه رها مىكند . و در امثال عرب آمده : عصا الجبان أطول . يعنى :
چوب آدم ترسان دراز باشد و خدا بهتر داند .
( 1 ) - متن : داوبر . ضبط ابراهيم صالح راى برگزيديم . ( م . ) ( 2 ) - متن : ابو مزعون . ضبط ابراهيم صالح راى برگزيديم كه ابو فرعون الساسى است . ( م . )