ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٢
رجلا النّعامة .
ابوك أبو علّى ذو علاء * إذا عدّ الكرام و انت نجله
و إنّ أباك إذ تعزى اليه * لكالطّاوس تقبح منه رجله
يعنى : پدر تو ابو على است كه چون بزرگان را بشمارند [ او در ميان آنها ] صاحب ارج و پايگاه است ، و تو فرزند او هستى كه چون تو را به او نسبت دهند مانند طاووس است كه پاهايش زشت است .
اين سخن ، وارونهء سخن متنبّى كه گفته :
فإن تفق الانام و أنت منهم * فإنّ المسك بعض دم الغزال
يعنى : اگر تو بر مردمان - كه خود نيز از آنهايى - برترى يا بى [ چه زيان ؟ كه ] مشك هم پاره‌اى از خون آهو است . على بن ابى عبيده نيز چون طاووس را مىستود در پايان سخنش گفت : اندام اين پرندهء زيبا به دو پاى باريك مىانجامد و داراى آواى نادلنشين و فرياد هراس انگيز و پيكر بىفايده است .
مؤلف گويد : دربارهء زشتى چيزى زيبا و بدى چيزى نيكو پاى طاووس را مثل زنند و لكه‌هاى ماه تمام را و بينى آهو را و خار گل سرخ را و دود آتش را و سر درد و خمار شراب را :
و اىّ نعيم لا يكدّره الدّهر
يعنى : و كدام خوشى و نعمتى است كه روزگار آن را تيره نگرداند .
رجلا النّعامة .
رجلا النّعامة .
دربارهء دو چيز كه يكى بدون ديگرى به درد نمىخورد گويند دو پاى شتر مرغ است . جاحظ گفته : هر موجود دو پا و يا چهارپا چون ، يكى از پاهاى وى بشكند لنگان لنگان و يا به سنگينى راه مىرود و ناگزير از آن ديگر پا يا پاهايش كمك مىگيرد و راه مىرود مگر شتر مرغ كه اگر يكى از پاهايش بشكند از پاى در مىآيد و از آن پاى سالمش نيز نمىتواند بهره‌مند گردد و نمىتواند كوچكترين نياز خود را برآورد . حال آن كه در روى زمين هيچ دو پا يا چهارپايى چنين نيست . مردى عرب دربارهء زنش چنين خوانده :