اخلاق محتشمى ( فارسى ) — الصفحة ٢٧

II - نسخه شناسى

من اين رساله را از روى اين چاپ و نسخهء شمارهء 2852 يكى از كتابخانه‌هاى تركيه كه عكس آن در كتابخانهء دانشگاه هست بچاپ رسانده‌ام . اين رساله در صفحهء عنوان اين نسخهء خطى از طوسى دانسته شده و از آن پيداست كه نسخه در زمان خواجهء طوسى نوشته شده است . اين نسخه به خط نسخ روشنى است و تاريخ ندارد و رساله در آن در 40 برگ است . در اين چاپ در حواشى براى نسخهء چاپى خلخالى « خ » و براى نسخه عكسى « ص » نشان ساخته‌ام .

نسخه‌اى از اين ترجمه در كتابخانهء انجمن آسيايى بنگال در كلكته ( ش 1173 گ 179 پ - 211 پ ) هست و در ديباچهء آن از همين محتشم قهستان ياد گرديده ولى از مترجم در آن نام برده نشده است « 1 » .

« از اين رساله گزيده‌اى هست كه در كتابخانهء دانشگاه نسخه‌اى از آن بشمارهء 2 / 283 هست ( فهرست نگارنده ص 652 بنام پند داذبه ) در آغاز اين گزيده آمده :

از رسالهء ابن مقفع كه در نصيحت پسر خود نوشته و آن را رئيس المحققين نصير الملة و الدين الطوسى بفرمودهء ناصر الدين عبد الرحيم ترجمه نموده كلمه‌اى چند انتخاب نموده از كتاب آداب پادشاهان بقلم آمد » .

ازين عبارت « آداب پادشاهان » شايد بتوان دريافت كه اصل عربى آن پندى بوده از پادشاهان ايران و ابن مقفع آن را به عربى در آورده است .

نسخه‌اى ديگر ازين گزيده در مجموعهء شماره 242 مجلس ( طباطبايى ) هست و دومين رسالهء اين مجموعه است . آقاى مدرس رضوى ( ص 316 ش 135 ) تنها همين نسخه را مىشناختند و بس . در اين مجموعهء مجلس هشت رساله است :

( 1 ) - فهرست ايوانف ذيل 1 چاپ 1927 ص 89 - ديباچهء انگليسى روضة التسليم از همو ص 24 .