بدائع الملح ( نوهاى نمكين ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٦

الباب الخامس فى الاوصاف و التّشبيهات

كأنّها قوس رام و البروق لها * رشق السّهام و عين الشّمس برجاس « 1 »

گوئىكه كمان تيرانداز است ، و برق‌ها مرو را تيربارانى است ، و چشمهء آفتاب تير نشانه است .

الامير ابو الفضل الميكالىّ :

اما ترى الزّهرة قد لاحت لنا * تحت هلال لونه يحكى اللّهب « 2 »

نمىبينى زهره را پيدا شد ما را زير ماه نوى كه رنگ او مىماند به زبانهء آتش ؟

ككرّة من فضّة مجلوّة * اوفى عليها صولجان من ذهب « 3 »

چو گوئى از نقرهء زدوده ، كه زبر وى درآمده است چوگانى از زر .

ابو منصور الكاتب المعروف بصرّ بعرا :

و ليل وصال اسرعت خطواته * بهجعة سمّار و غفلة احراس « 4 »

و بسا شب پيوستى بشتافته است گامهاى او ، به خفتن افسانه‌گويان و بغافل شدن پاسبانان .

فما قصّ للنّسرين فيه قوادم * و لا ربطت ساق الثّريا بامراس « 5 »

بريده نشد مر دو نسر « 6 » ( طاير و واقع ) را در آن‌شب پرها ، و بربسته نشد ساق پروين به رسن‌هاى كت .

الامام جار اللّه العلّامة :

شتآء تقلص الاشداق منه * و برد يجعل الولدان شيبا « 7 »

زمستانى است كه برمىجهد گوشه‌هاى دهن از وى ، و سرمائى است كه مىكند جوانان را پير .


( 1 ) . يتيمة ، ج 1 ، ص 275 ، س 20 ؛ در پاورقى نيز معنى « برجاس » را به‌شرح ذيل نوشته : « البرجاس : غرض ينصب فى الهواء على رأس رمح او نحوه » پاورقى يتيمة . ( 2 ) . ر . ك : يتيمة ، ج 4 ، ص 373 ، س 14 و فوات ، ج 2 ، ص 432 ، س 12 . ( 3 ) . ر . ك : يتيمة ، ج 4 ، ص 373 ، س 15 و فوات ، ج 2 ، ص 432 ، س 13 . ( 4 ) . بارودى ، ج 2 ، ص 361 ، س 16 . ( 5 ) . بارودى ، ج 2 ، ص 361 ، س 17 . ( 6 ) . نسر : « نام دو ستاره در آسمان به نام نسر طاير و نسر واقع ، از صور 19 گانهء شمالى » معين . ( 7 ) . زمخشرى در اين بيت « يجعل الولدان شيبا » را از آيهء 17 سورهء جنّ اخذ كرده است .