بدائع الملح ( نوهاى نمكين ) ( فارسى ) — الصفحة ١١

الباب الاوّل فى الحكم و الامثال

و قال ايضا :

فى الغيب ما يرجع الاوهام ناكصة * و المرء مختدع بالزّجر و الفال

در غيب هست آنچه كه بازمىگرداند وهم‌ها را بازگرداننده ، و مردم فريفته است به فال زدن به مرغ و به فال .

يخال بالفال باب الغيب منفتحا * و الغيب مستوثق منه باقفال

مىپندارد به فال در غيب گشاده ، و غيب بسته است از وى به قفل‌ها .

و قال ايضا :

و اللّه ان يقض بعض العسر اتبعه * قضاء يسرين لو لا ذاك لم يعد « 1 »

و خداى - عزّ و جلّ - اگر تقدير كند لختى از تنگى از پى وى بيارد تقدير دو فراخى اگر آن نيستى وعده نكردى .

و كم ترى غمرات البوس يرسلها * فى السّبت ثمّ يجلّيهنّ فى الاحد

و چند بينى كارهاى دشوار تنگى را كه مىفرستد آنها را در شنبه ، آنگاه برمىدارد آنها را در يك‌شنبه .

و قال ايضا فى انكسار رجله :

و لا يرعك الكسر فى جناحه * فزينة السّيف الفلول فى الطّرف

و مترساندا ترا شكستگى در جناح - يعنى بال - وى كه آرايش شمشير رخنه‌هاست در كرانهء وى .

( 9 )

تمثّلوا الاحنف فى الحلم و ما * غضّ من الاحنف عارض الحنف

مثل زدند بر احنف در بردبارى ، و زيان نداشته است مرا حنف را عارضهء لوكى « 2 » .

و قال ايضا :

و اذا رأيت صعوبة فى مطلب * فاحمل صعوبته على الدّينار « 3 »

( 1 ) . اشارهء زمخشرى به آيه‌هاى 5 و 6 از سورهء 94 و آيهء 7 از سورهء 65 قرآن مجيد است ، با اين تفاوت كه زمخشرى « يسر » را دوبرابر ذكر كرده است . ( 2 ) . لوك : « . . . كسى را نيز گويند كه با هردو زانو و كف‌هاى دست راه رود . » برهان . ( 3 ) . در حاشيهء اين بيت نوشته شده : « هذا اذا كان الفتى ذا ثروة اولا ، فحسن الصبر للاقدار . »