بدائع الملح ( نوهاى نمكين ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٥

الباب الثامن فى الهجا و المجون

هل امسكوا بازا بلا لحمة * او فاضلا من غير ادرار ؟

هيچ بازدارند بازى را بىحشائى ، يا فاضلى را بىادرار « 1 » ؟

الامام عبد القاهر الجرجانىّ :

لا يوحشنّك انّهم ما ارتاحوا * ممّا جلاوه عليهم المداح

پژمان « 2 » و ناخوش‌دل مكندا ترا ، كه ايشان شادى ننمودند ، از آنچه جلوه كردند بر ايشان ستايندگان ( يعنى شعرا ) .

فهم كقوم علّقت بازائهم * بيض المرائى و الوجوه قباح

كه ايشان چو مردانىاند ، كه برآويخته برابر ايشان آينه‌هاى سپيد ، و روىهاى ايشان زشت است .

الامير ابو الفضل الميكالىّ :

و معدة مثل السّعير مضرمة * بصيرة بلقمها ملتهمه

و بسا معديا چو آتش برافروخته ، دانا به فرو بردن لقمه فروبرنده .

( 67 )

ما ان تخاف شبعا و تخمة * تزدرد العظم ازدراد الدّخمه

هيچ نمىترسد از سيرى و از ناگوارد ، فرومىبرد استخوان را همچنان‌كه استخوان رند « 3 » فرو مىبرد ( نام مرغى است ) .

كأنّ فيها مستقرّ الحطمه

گوئى كه درين معده هست قرارگاه دوزخ .

و قال ايضا :

لنا شيخ نحيف العقل غث * سمين الجسم فدم اىّ فدم

ما را هست پيرى لاغرعقل فربه‌تن درماننده در سخن چگونه درماننده .

و يرمى من حشا ابطيه سهما * يقتّل من اراد به غير كلم

و مىاندازد از اندرون دو بغل او تيرى كه مىكشد هركرا كه مىخواهد به‌غير جراحت .

( 1 ) . ادرار : مستمرى . ( 2 ) . پژمان : « افسرده و بىرونق و غمناك و مخمور و اندوهگين » برهان . ( 3 ) . استخوان رند : « استخوان رباست كه هماى باشد و آن پرنده‌اى است كه پيوسته استخوان خورد » برهان .