هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي ) — الجزء ٣، الصفحة ٢٦٥
25 . تأسيس دولت ساسانيان
23 . رصد خسوف و كسوف
23 . رصد خسوف و كسوف
بيرونى سه فقره از كسوفات قمريه را [ - خسوف ] « 1 » براى تصحيح و تعيين حركات وسطى و تقويمى قمر رصد كرد :
بار اوّل شب شنبه چهاردهم ربيع الآخر سال 393 ه ق در جرجان .
بار دوم شب يك‌شنبه سيزدهم شوال 393 ه ق هم در جرجان .
بار سوم شب چهارشنبه چهاردهم رمضان 394 ه ق در جرجانيهء خوارزم . « 2 »
24 . مقدار حركت دورى ثوابت
24 . مقدار حركت دورى ثوابت
براى تعيين مقدار حركت دورى ثوابت كه هر درجه به اختلاف ارصاد ما بين شصت و شش تا هفتاد سال شمسى است ؛ ابو ريحان ستارهء سماك اعزل را در بيست و يكم تيرماه كه آن را روز رام مىگفتند در سال 378 يزدگردى رصد كرد . « 3 »
توضيحا سال 378 يزدگردى موافق 388 شمسى و 400 هجرى قمرى است .
25 . تأسيس دولت ساسانيان
25 . تأسيس دولت ساسانيان
بيرونى اوّلين كسى است كه تاريخ صحيح دقيق تأسيس دولت ساسانيان
( 1 ) . در قديم گرفتن ماه و خورشيد هر دو را « كسوف » مىگفتند ؛ و قرينهء معينه‌اش اضافهء « شمس » و « قمر » بود ؛ بعدا در مورد ماه‌گرفتگى كلمهء « خسوف » مصطلح گرديد ؛ ابو ريحان موافق همان اصطلاح قديم همه جا « كسوف قمرى » گفته است . ( 2 ) . قانون مسعودى ، ج 2 ، ص 740 - 741 . ( 3 ) . آثار الباقية ، ص 118 .