هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي ) — الجزء ٣، الصفحة ١٩٢

ابو نصر عراق ( بين 407 - 427 ق )

نام مغنى به معناى بىنيازكننده از كاربرد شكل قطاع ، از سوى ابو الحسن گوشيار گيلى بر اين قضيه نهاده شده است .

آثار : در منابع ، حدود 25 رساله و كتاب از ابو نصر ياد شده كه برخى از آنها اكنون در دست است :

1 . اصلاح كتاب منلائوس فى الكريّات ، ابو نصر اين اثر را در 398 ق نوشته است و ماكس در 1936 به آلمانى ترجمه كرد .

2 . تهذيب التعاليم ، كه بيرونى از آن در دو اثر خود الاستيعاب و مقاليد علم الهيئة ياد كرده است ، اين اثر مهم تاكنون نشانى از آن به دست نيامده است .

3 . رسالة فى الاسطرلاب السّرطانى المجنّح فى طريقته بالطريق الصناعى .

4 . رسالة فى براهين اعمال جدول التقويم فى زيج حبش الحاسب .

5 . رسالة فى البرهان على حقيقة المسألة التى وقعت بين ابى حامد الصغانى و بين منجّمى الرّى ، يا منازعه اعمال اسطرلاب .

6 . رسالة فى البرهان على عمل حبش فى مطالع السمت فى زيجه ، كه براى بيرونى نگاشت .

7 . رسالة فى البرهان على عمل محمد بن صباح فى الاسطرلاب .

8 . رسالة فى البرهان على عمل محمد بن صباح فى امتحان الشمس ، كه براى بيرونى نوشت .

9 . رسالة فى تصحيح ما وقع لابى جعفر الخازن فى السّهو فى زيج الصفائح كه براى بيرونى نوشته است ، ابو نصر در اين رساله به ذكر اختلاف ميان زيجات شايع روزگار و تصحيح خطاهاى زيج ابو جعفر پرداخته و براهين او را با براهين منلائوس مقايسه كرده است .

10 . رسالة فى الجواب عن بعض مسائل الهندسيّة ، اين رساله مشتمل بر