هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي ) — الجزء ٣، الصفحة ١٤٤

ابو سهل كوهى ( سدهء 4 )

يك ثانيه فلكى است كه مساوى است با ارتفاع قطب معدل النهار از افق دار المملكة .

رصد دوم : روز سه‌شنبه سه شب از جمادى الآخر سال 378 گذشته مطابق شهريور روز مهر ماه سال 357 ( 4 / 7 / 357 ) يزدگردى و 18 روز ايلول سال 1299 اسكندرى اجتماع كردند ، حاضران در اين گردهمايى - گواهى آنان در صورت‌جلسه آمده - كه عبارت‌اند از قضات ، گواهان ، منجمان ، مهندسان و دانايان به هندسه ، و هيئت‌دانان به مشاهد و رصد دخول خورشيد به رأس الميزان را توسط آلت رصدى ياد شده و وقوع آن را يافتند در 4 ساعت از روز مزبور گذشته كه روز سه‌شنبه است ، امضاءكنندگان ( رصد مزبور ) در صورت جلسه عبارت‌اند از قاضى ابو بكر بن صبر ، قاضى ابو الحسن خوزى ، ابو اسحاق ابراهيم بن هلال ، ابو سعد فضل بن بولس نصرانى شيرازى ابو سهل بيژن ( ويجن ) بن رستم صاحب رصد ، ابو الوفاء محمد بن محمد حاسب ، ابو حامد احمد بن محمد ( صاغانى ) صغانى صاحب اسطرلاب ، ابو الحسن محمد بن محمد سامرى ، ابو الحسن مغربى .

آثار ابو سهل كوهى عبارت است از :

1 . كتاب مراكز الاكر .

2 . كتاب الاصول على نحو كتاب اقليدس .

3 . كتاب البركار التام . در دو مقاله .

4 . كتاب صنعة الاسطرلاب بالبراهين ، در دو مقاله .

5 . كتاب احداث النقط على الخطوط .

6 . كتاب على المنطقتين فى توالى الحركتين انتصارا لثابت بن قرّه .

7 . كتاب مراكز الدوائر على الخطوط من طريق التحليل دون التركيب .