هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي ) — الجزء ٣، الصفحة ١٠٨
سنان بن ثابت ( 331 ق )
رغم آنكه در 39 سالگى به بيمارى كبدى درگذشت آثار متعددى از خود بر جاى نهاد و اين آثار سبب شد كه از زمرهء بزرگ‌ترين دانشمندان به‌ويژه در رياضيات و نجوم بشمار آيد ، چنان‌كه نورشناس و فيزيك‌دان برجسته حسن بن هيثم نيز از آثار او استفاده‌ها كرد .
از اين آثار پيداست كه ابراهيم داراى ديدگاه انتقادى نسبت به تحقيقات گذشتگان و نيز داراى استقلال فكرى بوده است ، اين معنى از روش جديدى كه در تربيع سهمى ابداع كرد ، همچنين كار او در مورد ساعت‌هاى آفتابى ، و برخورد انتقادى با نظريات بطلميوس و ارسطو به‌خوبى آشكار است .
آثار : برخى از مقالات علمى و آثار ابراهيم بدين قرار است :
1 . المقالة فى رسم القطوع الثلاثة ، درباره ترسيم مقاطع مخروطى از طريق نقطه‌يابى توسط خطكش و پرگار . اين اثر به زبان روسى نيز ترجمه شد .
2 . رسالة مساحة قطع المخروط المكافى ، درباره تربيع سهمى .
3 . رسالة آلات الاظلال ، درباره ابزارهاى سايه‌ها كه در مورد ساعت‌هاى آفتابى نيز در آن بحث كرده . و حسن بن هيثم از آن استفاده‌ها برده است .
4 . الهندسة و النجوم ، اين كتاب در حيدرآباد دكن به چاپ رسيده است .
5 . كتاب فى حركات الشمس ، قسمت دوم اين كتاب راجع به نور ، سايه ، تاريكى و برخى از مسايل اپتيك و هواشناسى است ، ابو ريحان از اين اثر استفاده كرده و نام برده است .
6 . رسالة فى الاسطرلاب و چند اثر ديگر كه به هفت عدد مىرسد . « 1 »
4 . بتّانى حرّانى ( م 317 ق ) : بتّانى ، ابو عبد اللّه محمد بن جابر بن سنان بن
( 1 ) . دائرةالمعارف بزرگ اسلامى ، ج 2 ، ص 428 ، ماده ابراهيم بن سنان ؛ لغت‌نامه دهخدا ، ماده حرّانى .