تاريخ علماى بلخ ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٤٦١

[ 282 ] صديق بن عثمان گوهرى

سيّد صدّيق بن سيّد عثمان گوهرى در سال 1304 ه . ق . در بلخ پا به عرصه وجود نهاد . اقوام و خاندان گوهرى در دوران حكومت عبد الرّحمن جلّاد به كابل تبعيد شدند و تحت نظر قرار گرفتند ؛ ولى وى بعد از مرگ عبد الرّحمن با خانواده‌اش به زادگاه خود بازگشت و در مزار شريف به كسب دانش و تكميل تحصيلات خويش پرداخت و در فلسفه و حكمت و نيز ادبيات به مقام عالى دست‌يافت .

گوهرى از شعراى بلندآوازهء بلخ به حساب مىآيد . وى اشعار فراوانى سروده كه بيشتر آنها از ميان رفته است ؛ بااين‌حال ديوانى از او باقى مانده كه در حدود هشت هزار بيت مىباشد . گوهرى به زبان فارسى ، عربى و تركى تسلّط كامل داشت . وى در سال 1373 ه . ق . بلخ را به قصد زيارت بيت اللّه الحرام ترك كرد و پس از اداى فرائض حج در مكّهء مكرّمه جهان فانى را وداع گفت و به رحمت حق پيوست . اين ابيات از اوست : « 1 »

باز دل يا رب ز شوق كيست در تاب‌وتب است * نالهء سنتور او آواز يا رب يا رب است

طالع ما ازچه‌رو چون زلف جانان شد سياه * روزهاى عمر ما پيوسته پندارى شب است

عمرها را در پى گوهر به سر آورده‌ايم * آنچه در عالم اگر ناياب شد آن مطلب است

طبع مردم از طلوع صبح روشن مىشود * روشنى طبع من از خندهء زير لب است

سيب و آبى شد مقوىّ دل آزادگان * نوشداروى دل عشّاق سيب غبغب است

( 1 ) - دايرةالمعارف آريانا ، ج 3 ، ص 634 .