تاريخ علماى بلخ ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٤٣
مزار شريف از ديدگاه علماى شيعه
- زاده اللّه الشرف فوق الشرف - بودنش كوضوح الشمس فى رابعة النهار است . روضهء منوّر مزار شريف منسوب به بارگاه حضرت على ( ع ) مدفن يكى از احفاد و اولاد آن حضرت مىباشد ، ظهور كرامات و خوارق عادات و شفاى مريضان و استجابت دعا منافات به ما ذكر ندارد ، آنچه كه ناشى از كمال توسّل در حرم حضرت على ( ع ) باشد و يا در جاى ديگر باشد » « 1 » .
در سال 903 ه . ق . ، مردم با بديع الزمان همراه شدند و سر به شورش نهادند . لشكر سلطان حسين ميرزا اين شورش را فرونشاند ، ولى هرج و مرج در همه جا حكمفرما بود .
اين انقلاب مردم بلخ پايه‌هاى حكومت هرات را متزلزل كرد و سرانجام به سقوط حكومت قدرتمند انجاميد .
در سال 908 ه . ق . ، بديع الزمان ميرزا در بلخ بساط جهانبانى مبسوطى داشت .
او امير محمّد باقر را با فوجى از سپاه خود براى سركوبى مردم بلخاب و استخلاص اموال بدان محل فرستاد . ميان امير محمّد باقر و اهالى بلخاب آتش جنگ مشتعل گشت .
در اين جنگ ، محمّد باقر فرمانده بديع الزمان شكست خورد و به بلخ بازگشت ، در آن تاريخ ، بديع الزمان ميرزا متوجه آمو بود و نتوانست از مردم بلخاب انتقام بگيرد .
در سال 909 ه . ق ، شيبك خان ازبك با لشكر فراوان متوجه بلخ شد . بديع الزمان ميرزا چون از حملهء شيبك خان خبردار شد ، پسرش محمّد زمان خان را با فوجى از دلاوران در بلخ گذاشت و خود به طرف صان و چارك رفت . شيبك خان با قشونش بلخ را محاصره كرد . اين محاصره در حدود سه ماه طول كشيد و جنگهاى سختى كردند ، ولى بعد از سه ماه شيبك خان دريافت كه فتح بلخ كار آسانى نيست . ازاين‌رو دست از محاصره كشيد و به سمرقند بازگشت . « 2 »
در سال 917 ه . ق ، شاه اسماعيل صفوى پس از فتح خراسان حكومت بلخ ، شبرغان ، اندخوى ، چيچكتو ، ميمنه ، مرغاب و عرجستان را به پيرام بيگ كرمانى داد و خود عازم عراق شد . « 3 »
( 1 ) - راحة الروح ، يا كشتى نجات ، ص 143 . ( 2 ) - تاريخ منتظم ناصرى ، ج 2 ، ص 88 . ( 3 ) - همان ، ص 93 .