تاريخ علماى بلخ ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٩٢

[ 227 ] سعد الدّين ضيغم « گداز »

هركه را اقبال تو با عون گرداند مصيب * كى تواند كرد هرگز روزگار او را مصاب

* * *

آن مى به جام گردد از جوى سلسبيل * آن مى به بزم آيد از رونق جنان

بويش چو بوى سوسن و نسرين و ياسمن * رنگش چو رنگ لاله و گلنار و ارغوان

[ 227 ] سعد الدّين ضيغم « گداز »

مولانا سعد الدّين ضيغم ، يكى از شعراى مشهور بلخ بود كه در بعضى از اشعار خود « گداز » تخلّص مىكرد . ضيغم براثر لياقت و قريحه سرشار در شعر به كمال رسيد و در سالهاى 1006 تا 1017 هجرى به دربار امام قلى خان راه يافت و در عزّت و ناز و نعمت زندگى كرد ؛ ولى عزّت او دوام نيافت و در مدتى كوتاه از نظر افتاد . تاريخ وفاتش را از كلمهء غم كه سال 1040 ه . ق . است ، يافته‌اند .

مولانا ضيغم از مشاهير شعراى قرن 11 بشمار مىرفت و اشعار نغزى مىسرود . اين ابيات از اوست . « 1 »

دوش كان شعله به پروانگىام مىخنديد * عقل ديوانه به فرزانگىام مىخنديد

آشنايانه جبين در حرمش سودم و ليك * چشم ادراك به بيگانگىام مىخنديد

عالم از رايحهء بىخودىام مدهوش است * واى اگر غنچهء ديوانگىام مىخنديد

( 1 ) - دايرةالمعارف آريانا ، ج 3 ، ص 544 .