تاريخ علماى بلخ ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨١

[ 217 ] رابعهء قزدارى

همچنين احتمال داده شده است كه رابعه شيعه بوده و براى نابودىاش اين تهمت را به او زده‌اند تا وادارش كنند دست از عقيده‌اش بردارد .

احتمال سومى نيز داده شده است به اين معنا كه امكان دارد قصهء عشق رابعه بلخى و بكتاش چون قصهء سلامان و ابسال و داستان حىّ بن يقظان و بلوهر و بوذاسف عارفانه باشد . اين ابيات عارفانه از رابعهء بلخى است :

الا اى باد شب‌گيرى پيام من به دلبر بر * بگو آن ماه خوبان را كه جان با دل برابر بر

به قهر از من فكندى دل به يك ديدار مهرويان * چنان چون حيدر كرّار در آن حصن خيبر بر

مدار اى بنت كعب انده كه يار از تو جدا ماند * رسن گرچه دراز آيد گذر دارد به چنبر بر

* * *

دوش بر شاخك درخت مرغى * نوحه همىكرد و مىگريست به زارى

من كه جدايم ز يار خويش ننالم * تو ز چه نالى كه با سعادت يارى

ما چو بگرييم خون ديده بباريم * تو ز چه گريى كه خون ديده ندارى

* * *

عشق او باز اندر آوردم به بند * كوشش بسيار نامد سودمند

عشق را خواهى كه تا پايان برى * پس ببايد ساخت با هر ناپسند

زشت بايد ديد و انگاريد خوب * زهر بايد خورد و پنداريد قند

توسنى كردم ندانستم همى * كز كشيدن تنگ‌تر گردد كمند

با چنين فرجام ، دخت كعب در راه عشق جان سپرد و زهر عاشقى را قند پنداشت و در لحظه‌هاى واپسين با خون خود نيز داستان دردآلود عشق خود را نگاشت .

بداد از نقش آزر صد نشان آب * نمود از سحر مانى صد اثر باد

مثال چشم آدم شد مگر ابر * دليل لطف عيسى شد مگر باد

كه در باريد هردم در چمن ابر * كه جان افزود خوش خوش در شجر باد

اگر ديوانه ابر آمد چرا پس * كند عرضه صبوحى جام زر باد

گل خوشبوى ترسم آورد رنگ * از اين غمّاز صبح پرده در باد

براى چشم هر نااهل گويى * عروس باغ را شد جلوه‌گر باد